Zoet en rond van smaak: zoethoutthee is zo’n drank waar je óf meteen van houdt, óf even aan moet wennen. Wat wij zoethout noemen, is de gedroogde wortel van de Glycyrrhiza glabra-plant. Binnen de Ayurveda staat deze wortel al duizenden jaren bekend als Yashtimadhu wat letterlijk ‘zoete wortel’ betekent. Vooral voor vrouwen in de (peri)menopauze wordt zoethout traditioneel gezien als een harmoniserende bondgenoot.
Zoethoutthee: jouw Ayurvedische anker tijdens de overgang
Waar de westerse geneeskunde de overgang primair koppelt aan dalende oestrogeenspiegels, kijkt de Ayurveda breder. De menopauze wordt gezien als een natuurlijke levensfase waarin het lichaam verschuift van de Pitta-periode (daadkracht, hitte, productiviteit) naar de Vata-periode (verandering, beweeglijkheid, droogte). Die overgang kan gepaard gaan met twee verstoringen:
-
Pitta-verhoging: opvliegers, nachtelijk zweten, prikkelbaarheid, een kort lontje.
-
Vata-verhoging: slapeloosheid, innerlijke onrust, angstige gevoelens, droogheid van huid en slijmvliezen.
Zoethout wordt binnen deze context ingezet omdat het zowel verkoelend als voedend werkt. Het tempert overmatige hitte zonder het systeem uit te putten, en ondersteunt tegelijkertijd de opbouw van reserves.
Zoethout en ‘innerlijke hitte’
Volgens de Ayurveda heeft zoethout een zoete smaak (madhura rasa) en een verkoelende energetische werking. Dat maakt het bijzonder geschikt bij overgangsklachten die gepaard gaan met hitte zoals zoals opvliegers, roodheid, geïrriteerdheid en een branderig gevoel in het lichaam. In plaats van het vuur te bestrijden met sterke, koude middelen, kiest de Ayurveda vaak voor verzachting. Zoethout kalmeert de slijmvliezen, ondersteunt een gevoelige keel en kan helpen bij droogteklachten, een veelvoorkomend symptoom tijdens de menopauze.
Stress, veerkracht en ojas
Veel vrouwen ervaren tijdens de overgang niet alleen fysieke veranderingen, maar ook mentale druk. Slechter slapen, meer piekeren, sneller overprikkeld zijn. In Ayurvedische termen raakt dan vaak ojas uitgeput; de subtiele essentie van vitaliteit en weerstand. Zoethout wordt gezien als een rasayana: een opbouwend kruid dat helpt om ojas te voeden. Dat betekent niet dat het hormonen vervangt of klachten “oplost”, maar dat het het lichaam ondersteunt bij herstel en aanpassing. Juist in een fase van hormonale schommelingen kan die zachte ondersteuning waardevol zijn.
Wat zegt de moderne wetenschap?
Zoethout bevat onder meer glycyrrhizine en flavonoïden. Sommige studies suggereren dat bepaalde bestanddelen een milde invloed kunnen hebben op oestrogeenreceptoren. Dat betekent niet dat zoethout oestrogeen verhoogt, maar dat het mogelijk een regulerend effect kan hebben op het hormonale systeem. Belangrijker nog: het kan helpen bij klachten die samenhangen met stress, slijmvliesirritatie en ontstekingsgevoeligheid. Allemaal processen die tijdens de overgang gevoeliger worden.
Wanneer voorzichtig zijn?
Zoethout is niet voor iedereen geschikt. Glycyrrhizine kan bij hogere doseringen de bloeddruk verhogen en vocht vasthouden. Heb je een hoge bloeddruk, hart- of nierproblemen, of gebruik je bepaalde medicatie, dan is overleg verstandig. Ook tijdens zwangerschap wordt zoethout afgeraden. In de Ayurveda wordt zoethout zelden langdurig en in hoge dosering gebruikt. Het gaat om kleine hoeveelheden, afgestemd op de constitutie.
Hoe drink je zoethoutthee tijdens de overgang?
Drink zoethoutthee warm, bij voorkeur in de middag of vroege avond. Bij opvliegers kan het goed gecombineerd worden met venkel of rozenblaadjes. Bij Vata-klachten (onrust, slapeloosheid) kan een snufje kardemom verzachtend werken. Zoethoutthee is geen wondermiddel. Maar binnen de Ayurveda wordt het gewaardeerd om zijn zachte kracht: verkoelend zonder te verzwakken, voedend zonder te verzwaren. Soms is precies dát wat het lichaam in de overgang nodig heeft.
Meer lezen over thee
Wat 1 kop saliethee per dag doet voor jouw gezondheid
Dit gebeurt er met je lijf als je 6 maanden gemberthee drinkt
Dit doet citroenmelisse thee voor je gezondheid
Dit is waarom brandnetelthee en Nieuwe maan een match made in heaven zijn
