Oestrogeen & emoties: wat verandert er na je 40e?

Oestrogeen is een wonderlijk hormoon. Het kan er voor zorgen dat je je het ene moment fantastisch voelt, om vervolgens weg te zakken in een moeras van somberheid. Hoe oestrogeen exact ingrijpt op vrouwelijke emoties, daar wordt nog volop onderzoek naar gedaan. Wat wél bekend is, is dat oestrogeen drie razend belangrijke stofjes in je hersenen beïnvloedt: serotonine, endorfine en oxytocine. Concreet betekent dit dat hoe minder oestrogeen je lichaam aanmaakt, hoe minder vrolijk jij je voelt. Vooral na je 40e kun je het verschil gaan merken…

Voordat we inzoomen op de impact van oestrogeen op onze vrouwelijke emoties, is het belangrijk om helder te krijgen wat oestrogeen eigenlijk precies is. Geen vrouw op deze planeet heeft namelijk een stofje is haar lijf dat ‘oestrogeen’ heet. Oestrogeen is een verzamelnaam en er circuleren circa twintig typen oestrogenen in je lichaam. De drie belangrijkste oestrogenen zijn oestradiol, oestron en oestriol. Deze stofjes worden voornamelijk in je eierstokken gemaakt, maar ook je bijnieren en vetcellen zijn betrokken bij de productie.

Serotonine, endorfine en oxytocine

Hoe oestrogeen precies ingrijpt op onze vrouwelijke emoties is niet exact bekend. Maar wat wetenschappers wél hebben ontdekt, is dat oestrogeen van invloed is op 3 natuurlijke feel good stofjes in je hersenen: serotonine,  endorfine en oxytocine. Hoe meer oestrogeen je lichaam produceert, hoe meer er van deze 3 neurotransmitters wordt aangemaakt. En dat is goed nieuws want ‘gelukshormoon’ serotonine heeft een positief effect op je stemming en ook endorfine zorgt voor gevoelens van geluk en euforie. Endorfine heeft eigenschappen die te vergelijken zijn met de werking van morfine. Het stofje heeft een dusdanige werking op je hersenen dat je minder gevoelig bent voor pijn. Daardoor ontstaat er ruimte voor aangename gevoelens.

Oestrogeen en oxytocine

Oxytocine – ook wel bekend als ‘knuffelhormoon’ – komt vrij bij allerlei vormen van intimiteit zoals knuffelen, vrijen, massage en zelfs oogcontact. Zodra je positief onderling contact ervaart, maakt je hypothalamus extra oxytocine aan. En hoe meer oxytocine er wordt aangemaakt, hoe vrediger en aanhankelijker jij je voelt.

Oestrogeen en je cyclus

De productie van oestrogeen (en dus ook van serotonine, endorfine en oxytocine) beweegt mee met je maandelijkse cyclus. Hoewel iedere vrouw een andere gevoeligheid heeft voor hormonen, is er een bepaalde oestrogeen golfbeweging. In de eerste week van je cyclus (als je ongesteld bent) begint oestrogeen toe te nemen. In de tweede week van je cyclus maak je nog meer oestrogeen aan en voel je je vrolijk en stabiel. In de derde week van je cyclus daalt de hoeveel oestrogeen in korte tijd enorm. Je humeur slaat om en somberheid ligt op de loer. Ook kun je last krijgen van eetbuien. In de vierde week van je cyclus daalt de hoeveelheid oestrogeen tot een dieptepunt. En daarmee ook je humeur. Deze week wordt ook wel de ‘premenstruele week’ genoemd, waarin het premenstruele syndroom (PMS) bij sommige vrouwen kan optreden.

Oestrogeen en je leeftijd

Niet alleen je maandelijkse cyclus, maar ook je leeftijd is van invloed op de aanmaak van oestrogeen. In haar boek The Female Brain schrijft Louann Brizendine hier het volgende over: “A woman’s hormones have been changing for several years before her menopauze arrives. Starting at about the age of 43, the female brain becomes less sensitive for estrogen, touching off a cascade of symptoms ranging from hot flashes and joint pain to anxiety and depression.” 

Angst en somberheid

Naast fysieke overgangsklachten zoals opvliegers en pijnlijke gewrichten kun je – vanaf ongeveer je 43e – dus ook overvallen worden door gevoelens van angst en somberheid. Ook kan het zijn dat je wat vaker met rust gelaten wilt worden en de natuurlijke drang om voor anderen te zorgen minder wordt. Je lichaam produceert immers minder oestrogeen en dus ook de productie van serotonine, endorfine en oxytocine daalt.

Selfcare na je 40e

Beter voor jezelf zorgen kan op allerlei manieren en hoeft niet veel te kosten. Kijk maar eens naar deze tips:

• van voldoende slaap je prioriteit te maken
• stress binnen de perken te houden
• minstens 30 minuten per dag bewegen (bovenop je normale dagelijkse activiteiten)
• 2 tot 3 keer per week aan krachttraining doen
• elke maand een massage te boeken
• volgens de 80/20 regel te eten (waarbij dus echt wel ruimte is voor een flink stuk appeltaart)
• geen roofbouw op jezelf plegen (lees: doe rustig aan met alcohol of stop helemaal met drinken)
• slik een multivitamine speciaal voor vrouwen

Bronnen: Gezondheidsplein, The Female Brain van Louann Brizendine