Geplaatst: 4 mei 2026

Darmflora en serotonine: zó bepalen je darmen jouw humeur

Dat je hersenen en je darmen met elkaar communiceren is al langer bekend. Maar waar wetenschappers eigenlijk nu pas achter komen is dat er sprake is van tweerichtingsverkeer. Zo kan een disbalans in je darmflora mentale klachten veroorzaken zoals angstaanvallen en zelfs depressies. Het ‘gelukshormoon’ serotonine speelt een hoofdrol. 

Darmflora en serotonine: zó bepalen je darmen jouw humeur

De hersenen kun je zien als de machinist, je darmen als de trein. Je kunt nog zo’n goede machinist hebben, maar zonder goed materieel zal je niet zo’n fijne treinreis hebben. Andersom kan een trein niet goed bestuurd worden wanneer de machinist op de verkeerde knoppen drukt. In jouw lichaam is het net zo. Met name bij een aandoening zoals het Prikkelbare Darmsyndroom (PDS) lijkt er ‘iets’ mis te gaan. De communicatie tussen darm en hersenen is verstoord.

Signaalstoffen

Je darmen beïnvloeden je hersenen doordat darmbacteriën een enorme hoeveelheid signaalstoffen, oftewel neurotransmitters afscheiden. Sommige signaalstoffen die in je darmen worden aangemaakt, komen via je bloedbaan in je hersenen terecht. En daar beïnvloeden ze jouw gemoedstoestand. Er zijn ook neurotransmitters die ervoor zorgen dat de zenuwen aan de buitenkant van je darmen signalen afgeven die je hersenen bereiken. De darmbacteriën bepalen dus welke signalen er aan je hersenen worden afgegeven en in zekere zin dus ook je mentale gesteldheid.

Serotonine

Een goed voorbeeld van een invloedrijke neurotransmitter is serotonine. Zo’n 90% van alle serotonine in je lijf wordt geproduceerd in je darmenSerotonine wordt ook wel het gelukshormoon genoemd. Een verstoring van je darmflora kan zorgen voor een verminderde productie van serotonine. Je kunt daardoor angstig worden en zelfs depressief raken. Een verstoorde darmflora kan allerlei oorzaken hebben. Zo kan een langere periode continue minuscule ontstekingen (zogenoemde laaggradige ontstekingen) een disbalans veroorzaken in ‘goede’ en ‘slechte’ bacteriën. Ook een niet-ontdekte voedselovergevoeligheid kan een verstoorde darmflora tot gevolg hebben.

Fysieke en mentale gezondheid

Het wordt eigenlijk steeds duidelijker hoe belangrijk gezonde darmen zijn. Als de darmflora uit balans is geraakt heeft dat invloed op je fysieke én je mentale gezondheid. Goede voeding is de eerste stap richting gezonde darmen. Naast aanpassingen in het voedingspatroon kunnen ook een ondersteunend supplement zoals probiotica en beter leren omgaan met stress bijdragen aan gezonde darmen en daarmee een goede gemoedstoestand.

Over Karlijn Hoebe

Karlijn Hoebe is orthomoleculair therapeut & transformatie coach. Zij begeleidt voornamelijk vrouwen met uiteenlopende (hormonale) klachten om meer in balans te komen. Voor persoonlijk advies kun je bij haar terecht in haar praktijk in Heiloo of online een afspraak bij haar maken. Kijk voor meer informatie op karlijnhoebe.nl of stuur een mail naar info@karlijnhoebe.nl

Meer lezen van Karlijn Hoebe

Xeno-Oestrogenen: waarom je deze nep hormonen beter kunt vermijden
Last van acné als volwassene? Dit kun je er aan doen
Candida: zo genees je van deze ziekmakende schimmel
Orthomoleculaire tips bij PMS
Dit vertelt jouw lichaamsvorm over jouw hormoonhuishouding
Vaak moe? Denk eens aan een ijzertekort
Is jouw maandelijkse cyclus normaal?
Dit is het lekkende darm syndroom en zo kom je er van af


Tags: , , , ,

Geplaatst: 12 maart 2026

Serotonine tekort? Je herkent het aan déze 7 symptomen

Het stofje serotonine wordt ook wel het gelukshormoon genoemd. Maar naast je stemming reguleert deze neurotransmitter nog allerlei andere processen in je lijf. Je slaap- en waakritme bijvoorbeeld, maar ook je libido, energielevel en zelfs je eetlust. Zowel een te veel als een tekort aan serotonine kan je lichaam flink in de war brengen, maar een tekort komt een stuk vaker voor. Maar hoe herken je dat probleem op tijd, zodat je ’t zo snel mogelijk op kunt lossen? Hieronder zetten we 7 belangrijke symptomen van een serotoninetekort voor je op een rijtje. 

Serotonine tekort? Je herkent het aan deze 7 symptomen

In je hersenen vindt voortdurend communicatie plaats tussen miljoenen cellen. Deze communicatie verloopt via zogeheten ‘signaalstofjes’ ofwel neurotransmitters. Bekende neurotransmitters zijn adrenaline, dopamine én serotonine. Waar adrenaline en dopamine een opwekkend effect hebben, heeft serotonine juist een kalmerende werking.

Serotonine en je darmen

Hoewel serotonine een neotransmitter is, wordt zo’n 90-95% van de totale hoeveelheid serotonine in je darmen aangemaakt. De overige 5-10% wordt in je hersenen geproduceerd. Daar is serotonine onder andere betrokken bij het reguleren van je stemming en slaappatroon. Met andere woorden: Je darmen en darmflora hebben een enorme impact op hoe (on)gelukkig je je voelt. Ook interessant: mannen produceren tot twee keer meer serotonine dan vrouwen. Dit verklaart waarom vrouwen vaker last hebben van een serotoninetekort.

Hoe wordt serotonine aangemaakt?

Om te snappen hoe je lijf serotonine produceert, volgt hier een kort scheikundelesje. Serotonine kan alleen maar aangemaakt worden uit het aminozuur tryptofaanVoedingsbronnen van tryptofaan zijn bijvoorbeeld bruine rijst, zonnebloempitten, pompoen- en sesamzaadjes en bananen. Uit deze voeding haalt je lichaam eiwitten, die worden afgebroken tot aminozuren. Uit het aminozuur tryptofaan wordt vervolgens het metabolische tussenproduct 5 HTP (5-Hydroxytryptophan) gemaakt. Je lijf zet 5 HTP daarna om in het stofje serotonine. Om dit proces soepel te laten verlopen zijn allerlei voedingsstoffen nodig zoals vitamine B3 en B6, foliumzuur, calcium, magnesium, vitamine D (zonlicht!) en eiwitten. Je weet nu dus meteen wat je te doen staat als je vermoedt dat je last hebt van een serotoninetekort. Maar laten we eerst kijken hoe je zo’n tekort herkent.

7 symptomen van een serotonine tekort

1. Angst en depressiviteit

Zoals gezegd speelt serotonine en grote rol bij het reguleren van je stemming. Niet zo gek dus dat een serotoninetekort depressieve gevoelens en angst kan veroorzaken. Veel antidepressiva zorgen dan bijvoorbeeld ook dat serotonine langer actief blijft in de verbindingen tussen zenuwcellen en angstgevoelens zo onderdrukt worden.

2. Gewichttoename en constante trek in koolhydraten

Als je veel koolhydraten eet neemt in het bloed de hoeveelheid tryptofaan toe. Dat is een bouwstof van serotonine. De aanmaak van serotonine wordt door de consumptie van koolhydraten dus bevorderd. Daar is op zich natuurlijk niets mis mee. Maar het betekent wél dat het eten van koolhydraten jou een gelukkig gevoel geeft, en het gevaar ligt op de loer dat je blijft snaaien. Met als gevolg bijvoorbeeld een toename in lichaamsgewicht en bloedsuikerproblemen. Ga dus vooral voor complexe koolhydraten zoals zilvervliesrijst, quinoa en havermout.

3. Problemen met je spijsvertering

Een serotoninetekort kan zorgen voor problemen met de spijsvertering, zoals PDS (prikkelbare darmsyndroom). Aan de andere kant kunnen verstoringen in je darmflora weer zorgen voor een serotoninetekort. Zo’n 90-95% van de serotonine in je lijf wordt immers in je darmen gemaakt. Een goede darmgezondheid is dus heel belangrijk om niet in die vicieuze cirkel te belanden. Zorg dat je gezond eet en overweeg een probiotica supplement.

4. Vermoeidheid

Ben je constant moe en lusteloos? Dan zou het zomaar kunnen dat je lijf serotonine tekort komt. Hier loop je weer het risico om in een vicieuze cirkel te belanden. Als je namelijk steeds zo moe bent, is de kans groot dat je minder doet van de dingen die je serotonineniveau juist doen stijgen! Sporten, wandelen of vrijen bijvoorbeeld.

5. Verhoogde sensitiviteit

Een gebrek aan serotonine kan ervoor zorgen dat je lijf voor van alles gevoeliger wordt. Voor pijn, bijvoorbeeld, want serotonine speelt een belangrijke rol in het reguleren van je pijntolerantie. Het kan ook zijn dat je overgevoelig wordt voor geluiden, licht of voor emoties. Je lijf geeft een sterkere stressreactie dan gewoonlijk en je hebt het gevoel dat je maar weinig kunt hebben.

6. Stemmingswisselingen

Serotonine speelt een belangrijke rol in de regulering van je emoties. Heb je last van een serotoninetekort, dan kan het dus zijn dat je constant wordt verrast door stemmingswisselingen. Je emoties zijn all over the place en je hebt het gevoel dat zij meer de baas zijn over jou dan andersom.

7. Slapeloosheid

Zoals je hierboven las kan een serotoninetekort zorgen voor aanhoudende vermoeidheid en lusteloosheid. Maar je kunt ook juist last krijgen van slapeloosheid. Dat komt omdat serotonine een belangrijke rol speelt bij de aanmaak van melatonine, ook wel het slaaphormoon genoemd. Dit hormoon – dat wordt aangemaakt in je pijnappelklier –  reguleert je dag- en nachtritme en zorgt ervoor dat je lijf weet dat het tijd is om te gaan slapen.

Wat kun je eraan doen?

Wat nou als je hebt geconcludeerd dat jouw lijf misschien wel serotonine tekort komt? Gelukkig is er veel wat je zelf kunt doen om de productie van serotonine een boost te geven. Hieronder hebben we 5 natuurlijke serotonine boosters voor je op een rijtje gezet. Zie ze vooral als onderdeel van een holistische aanpak. Als je een serotonine tekort vermoedt raadpleeg dan ook zeker je huisarts.

Serotonine tekort aanvullen: 5 natuurlijke boosters

1. Altijd ontbijten

Je lijf maakt twee uur na zonsopgang het meeste serotonine aan. Het is daarom belangrijk je dag te beginnen met een uitgebalanceerd ontbijt. Je lijf beschikt dan direct over voldoende voedingsstoffen, waarmee het serotonine kan gaan aanmaken. Koolhydraten zijn hierbij onmisbaar. Tryptofaan heeft namelijk complexe koolhydraten nodig om door je hersenen te worden opgenomen. Je kunt ze binnenkrijgen door het eten van bijvoorbeeld bruine rijst, zonnebloempitten, pompoen- en sesamzaadjes en bananen.

2. Vitamines en mineralen

Voldoende inname van vitamines en mineralen verhoogt de aanmaak van serotonine. Het gaat hierbij vooral om vitamine B3, B6 en magnesium. Geschikte voedingsmiddelen met voldoende vitamine B3, B6 en magnesium zijn bijvoorbeeld rood vlees, vis, melk en eieren. Eet je vegetarisch of veganistisch? Zet dan bananen en pinda’s op het menu. Het liefst pinda’s in de dop. Eet ook vooral de rode schilletjes op. Deze zitten vol antioxidanten.

3. (Zon)licht en beweging

Zonlicht bevordert niet alleen de aanmaak van vitamine D, maar ook van serotonine. Zelfs op dagen dat er veel bewolking is, bereiken zonnestralen je huid. Loop vandaag dus vooral een blokje om. Als je niet veel buiten komt of werkt in een omgeving zonder (voldoende) daglicht, dan kan je een speciale lamp proberen die de zonnestraling nabootst. En overweeg een vitamine D3 supplement. Zeker tijdens de donkere maanden van het jaar.

4. Omega 3

Onderzoek laat zien dat omega-3 vetzuren het serotoninegehalte kunnen verhogen. Eet daarom voldoende vette vis (bijvoorbeeld zalm of makreel). Ook chiazaad, lijnzaad en walnoten zijn goede bronnen van omega 3 vetzuren. Je kunt ook overwegen om een visolie supplement te slikken. Algenolie is een goed 100% plantaardig alternatief.

5. Kurkuma (geelwortel)

serotonine tekort symptomen

Binnen de ayurveda wordt geelwortel (kurkuma) gezien als een apotheek op zich. Uit diverse wetenschappelijk onderzoeken blijkt dat geelwortel zeer sterke ontstekingsremmende eigenschappen. Als natuurlijk antibioticum kan een kurkuma supplement de groei van bacteriën, gisten en zelfs virussen remmen. Maar dat is nog niet alles want geelwortel heeft een stimulerend effect op dopamine én serotonine. En snelle en lekkere manier om kurkuma binnen te krijgen is het drinken van een beker golden milk.


Geplaatst: 20 februari 2026

Waarom serotonine je gewicht meer beïnvloedt dan je denkt

Serotonine wordt vaak het ‘gelukshormoon’ genoemd. Dat klinkt vriendelijk, maar het doet deze neurotransmitter eigenlijk tekort. Serotonine beïnvloedt namelijk niet alleen je stemming, maar ook je eetlust, verzadiging, impulscontrole en zelfs de manier waarop je lichaam energie opslaat. Het verband tussen serotonine en gewicht is minder zichtbaar dan dat van calorieën en beweging, maar minstens zo relevant.

Gezond Gewicht Bundel
Masterclass bundel

Gezond gewicht

Bestseller masterclasses over gezond gewicht met Holistik Academy.

Bekijk de bundel

Waarom serotonine je gewicht meer beïnvloedt dan je denkt

Serotonine is een neurotransmitter: een chemische boodschapper die signalen tussen zenuwcellen doorgeeft. Je lichaam maakt het aan uit het aminozuur tryptofaan, dat je via voeding binnenkrijgt. Opmerkelijk genoeg bevindt het grootste deel van je serotonine zich niet in je hersenen, maar in je darmen. Toch is het vooral de activiteit in je brein die invloed heeft op je eetgedrag.

Meer rust rond eten

In de hypothalamus – het hersengebied dat honger en verzadiging reguleert – speelt serotonine een belangrijke rol. Wanneer de serotonine-activiteit voldoende is, ontvang je eerder een signaal dat je genoeg hebt gegeten. Je ervaart meer rust rond eten, minder impulsiviteit en minder behoefte aan snelle suikers. Is de serotoninebalans verstoord, dan zie je vaak het tegenovergestelde: je krijgt meer trek in koolhydraten en het is moeilijker om te stoppen met eten.

Troostend

Dat mechanisme is biologisch verklaarbaar. Koolhydraten verhogen tijdelijk de beschikbaarheid van tryptofaan in de hersenen, waardoor de serotonineproductie kortstondig stijgt. Dat is de reden waarom zoet of zetmeelrijk voedsel troostend kan aanvoelen bij stress of somberheid. Alleen: het effect is tijdelijk. Zodra de bloedsuiker weer daalt, volgt vaak opnieuw trek. Wat voelt als gebrek aan discipline, blijkt in werkelijkheid een neuro-chemische loop.

Hormonale schommelingen

Stress speelt hierin een centrale rol. Chronisch verhoogd cortisol  (het stresshormoon) beïnvloedt zowel je serotoninehuishouding als je bloedsuikerregulatie. Onder druk verschuift het lichaam naar snelle energievoorziening. Dat betekent meer verlangen naar directe brandstof en minder subtiele verzadigingssignalen. Vooral vrouwen in de (peri)menopauze merken hoe gevoelig dit systeem kan worden. Hormonale schommelingen beïnvloeden serotonine, insulinegevoeligheid én vetverdeling tegelijk. Gewichtstoename is dan zelden een kwestie van ‘te veel eten’, maar eerder van een ontregeld stress- en zenuwstelsel.

Darmen en vetweefsel

Alsof dat nog niet complex genoeg is, werkt serotonine niet alleen in de hersenen. In het lichaam – met name in de darmen en het vetweefsel – heeft het andere functies. Onderzoek laat zien dat perifere serotonine betrokken kan zijn bij energieopslag en vetvorming. Dat betekent dat “meer serotonine” niet automatisch gelijkstaat aan gewichtsverlies. Het gaat om balans, locatie en regulatie, niet om een simpele verhoging.

Darmflora

Daar komt de darmflora om de hoek kijken. Omdat een groot deel van de serotonineproductie in de darmen plaatsvindt, beïnvloedt de staat van je microbioom indirect je stemming én je metabolisme. Een verstoorde darmflora kan ontstekingsgevoeligheid verhogen, insulineresistentie bevorderen en verzadigingssignalen verstoren. Het verklaart waarom voeding die rijk is aan vezels, voldoende eiwitten en gefermenteerde producten zowel mentaal als fysiek verschil kan maken.

Ondersteunen van je zenuwstelsel

Wat betekent dit concreet? Dat gewichtsregulatie niet alleen draait om minder eten en meer bewegen, maar óók om het ondersteunen van je zenuwstelsel. Een stabiele bloedsuiker, voldoende eiwitten voor de aanmaak van neurotransmitters, regelmatige beweging en herstelmomenten zijn geen losse adviezen, maar schakels in één systeem.

Gezond Gewicht Bundel
Masterclass bundel

Gezond gewicht

Bestseller masterclasses over gezond gewicht met Holistik Academy.

Bekijk de bundel

Geplaatst: 4 januari 2026

Serotonine-dieet: met déze voeding eet je jezelf vrolijk in de winter

De neurotransmitter serotonine wordt ook wel het ‘gelukshormoon’ genoemd. Het is stofje is bepalend voor je stemming, maar speelt ook een belangrijke rol in de regulering van je slaap-waakritme. Precies daarom is het tijdens de donkere maanden van het jaar zo belangrijk dat je lijf voldoende serotonine produceert. Zo kun je veel symptomen van een winterdip, zoals vermoeidheid en somberheid, verlichten of zelfs voorkomen. Een van de belangrijkste manieren waarop je de aanmaak van serotonine kunt stimuleren, is via je voeding. De komende maanden kun je in de keuken dus heel wat voor je stemming doen. Hieronder vertellen we je meer.

Serotonine verhogend dieet: zo eet je jezelf vrolijk in de winter

Er is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de relatie tussen serotonine en de tijd van het jaar. Daaruit blijkt dat serotonine een hormoon is dat reageert op daglicht. Overdag als de zon schijnt maak je veel serotonine aan. De serotonine die je overdag produceert, wordt ’s avonds omgezet in het ‘slaaphormoon’ melatonine. Omdat we in de winter minder daglicht zien, vlakt de productie van zowel melatonine als serotonine af. Daar voelt het nacht- en dagritme minder duidelijk. Kijk dus niet gek op als je in de winter slechter slaapt dan in andere seizoenen. Omdat je minder serotonine produceert, kun je je bovendien somber of vermoeid gaan voelen.

Serotonine en voeding

Je voeding kan op verschillende manieren je serotoninegehalte beïnvloeden. Ten eerste is het belangrijk om te weten dat zo’n 95% (!) van alle serotonine in je lijf wordt geproduceerd in je darmen. Hoe beter het is gesteld met jouw anderhalve kilo (!) wegende darmflora, hoe meer serotonine er kan worden geproduceerd. Je darmen bevatten tussen de 400 en 600 soorten bacteriën die samen je darmflora vormen. Gezonde darmen bevatten veel goede bacteriën die zijn opgewassen tegen aanvallen van schadelijke bacteriën. Bij een verstoorde balans, krijgen ongezonde bacteriën de overhand en kan de productie van serotonine in het gedrang raken.

Levende bacteriën

Gelukkig kun je jouw darmflora zelf helpen herstellen door bacteriën die je via je voeding binnen krijgt. Aan het begin van de vorige eeuw toonden immunoloog Eli Metsjnikov aan dat melkzuurbacteriën uit gefermenteerd voedsel je darmflora beïnvloeden en gunstige effecten hebben op je gezondheid. Deze melkzuurbacteriën zitten in gefermenteerde producten zoals yoghurt, zuurkool en gefermenteerde sojaproducten zoals tempé. Levende bacteriën kun je ook kopen in de vorm van een probiotica supplement. Probiotica bevatten meerdere bacteriestammen die het microbiële evenwicht in je darmen herstellen, bijvoorbeeld door het milieu in je darmen zuurder te maken en schadelijke bacteriën en schimmels uit te schakelen. In dit artikel over probiotica lees je meer. Check ook dit artikel voor 5 (verrassende) voedingstips voor een betere darmgezondheid.

Tryptofaanrijke voeding

serotonine dieet

Een serotonine dieet zit dus vol voeding die je darmgezondheid stimuleert. Voeg aan dat dieet vooral ook voedingsmiddelen toe die rijk zijn aan tryptofaan. Dit aminozuur is namelijk de grondstof voor serotonine. Je vindt tryptofaan in vlees, vis, melk, bruine rijst, bananen, eieren, kaas, avocado, peulvruchten, noten en zaden. Voldoende inname van vitamines en mineralen verhoogt ook de aanmaak van serotonine. Het gaat hierbij vooral om vitamine B3, B6 en magnesium. Geschikte voedingsmiddelen met vitamine B3, B6 en magnesium zijn bijvoorbeeld zonnebloempitten, vis, melk, bananen, pinda’s en eieren. Een vitamine D3 supplement is ook belangrijk; ons lijf maakt vitamine D aan onder invloed van zonlicht, waar we in deze tijd van het jaar vaak niet voldoende aan worden blootgesteld.

Omega-3 vetzuren

De belangrijkste omega-3 vetzuren EPA en DHA hebben een positief effect op de aanmaak van serotonine. Omega-3-vetzuren zitten in vette vis als makreel, zalm, paling, haring en sardines. Ben je niet zo’n fan van vis? No worries. Er zijn andere manieren om voldoende omega-3-vetzuren binnen te krijgen. Algenolie is een 100 procent plantaardig alternatief en wordt veel gebruikt door vegans. Je kunt het slikken in de vorm van een capsule. Een andere (niet-vegetarische) optie is visolie. Diverse studies laten zien dat kwalitatief hoogwaardige supplementen dezelfde voordelen bieden als vis, maar dan zonder de nadelen van vervuiling. Slik op dagen dat je geen vette vis eet 2 gram visolie in de vorm van een omega 3 supplement. Zo krijg je toch de essentiële vetzuren binnen.

Water of thee drinken

salie thee

Tenslotte is een serotonine dieet niet compleet zonder flink wat water. Zonder water werkt het lichaam namelijk niet optimaal en kan de aanmaak van neurotransmitters verstoord raken. Met 1,5 tot 2 liter water per dag zit je safe. Drink water bij voorkeur lauw; koud water blust je spijsverteringsvuur. Je kunt natuurlijk ook kruidenthee drinken, bijvoorbeeld saliethee. Meer weten over de heilzame kracht van water? De Iraanse arts Batmanghelidj deed 20 (!) jaar klinisch onderzoek naar de impact van water drinken op onze gezondheid. In dit artikel lees je wat hij ontdekte.

Nog even dit

We zijn allemaal wel eens somber. Vaak waaien sombere gevoelens vanzelf weer over. Ervaar je echter aanhoudende somberheid of depressieve klachten? Neem dan alsjeblieft contact op met je huisarts.

Meer lezen over serotonine

Een serotoninetekort? Je herkent het aan déze 7 symptomen
Iets minder vrolijk na je 40e? Deze rol spelen serotonine en oxytocine
https://holistik.nl/baden-met-essentiele-olien/
Dit is de (niet te onderschatten!) invloed van je darmflora op ‘gelukshormoon’ serotonine


Geplaatst: 14 december 2025

Serotonine en slaap: wat hebben ze met elkaar te maken?

Er zijn van die dagen waarop je hoofd nog volop aanstaat, terwijl je lichaam allang naar bed wil. Je valt misschien wel in slaap, maar ergens midden in de nacht word je weer wakker. Waarom lukt het de ene nacht wel om goed te slapen, en de andere helemaal niet?

Wist jij dat serotonine daar een belangrijke rol in speelt? Bekend als het “gelukshormoon”, maar eigenlijk veel meer dan dat. Want serotonine is een voorloper van melatonine, een hormoon dat je slaap-waakritme ondersteunt.

In deze blog laat ik je zien hoe serotonine en slaap samenhangen en hoe je op een natuurlijke manier je dag- en avondritme kunt ondersteunen.

Wat hebben serotonine en slaap met elkaar te maken?

Heel veel. Je lichaam kan serotonine gebruiken als grondstof voor melatonine.

Simpel gezegd:

Zonder een vaste dagstructuur en voldoende duisternis in de avond krijgt je lichaam minder goede omstandigheden om ’s nachts optimaal melatonine aan te maken.

Dit gebeurt er precies:

Je kunt het vergelijken met een soort interne oplaadcyclus:

Dus: wanneer je overdag weinig steun geeft aan dit systeem (weinig daglicht, veel stress, onregelmatigheid), dan voelt het alsof je batterijtje nooit helemaal vol raakt. Je komt ’s avonds dan wel in bed terecht, maar je systeem blijft half in de dagstand hangen. (1

Zo kan een soort interne onbalans ontstaan: je lichaam voelt wél moe, maar je brein blijft alert. En juist die combinatie herken je vaak bij doorslaapproblemen.

Hoe voelt het als je ritme en slaap niet synchroon lopen?

Je merkt de disbalans vaak op twee momenten: in je hoofd overdag en in je lichaam ’s nachts:

Overdag reageert je systeem sneller en harder

En dat merk je aan het volgende:

’s Nachts wil je lijf slapen, maar je brein niet

Je kunt dit herkennen aan de volgende dingen:

Kleine disclaimer: bij aanhoudende of zware klachten is je huisarts altijd het juiste startpunt.

Waarom doorslaapproblemen vaak overdag beginnen

Veel mensen denken dat slecht doorslapen vooral een “nachtelijk probleem” is. Iets dat zich pas in bed afspeelt. Maar in werkelijkheid begint het vaak eerder, al tijdens de eerste uren dat je wakker bent.

Anders gezegd: overdag bouw je de voorwaarden voor je nacht.

Dat komt omdat je serotoninesysteem overdag vaak actiever is en omdat meerdere systemen (zoals je licht-donkerritme en interne klok) meespelen.

En dat betekent dat veel van wat je doet (of laat) invloed kan hebben op de context die je later op de avond nodig hebt voor de aanmaak van melatonine.

Drie veel voorkomende patronen bij doorslaapproblemen

Dit gaat niet over “te veel nadenken” of “een druk leven hebben”. Het gaat om je interne processen die mogelijk uit balans zijn geraakt.

  1. Te weinig natuurlijke prikkels overdag – We brengen veel tijd binnen door, onder kunstlicht en achter schermen. Daardoor krijg je minder duidelijke dagsignalen. Met een minder uitgesproken “dagstand” kan de omschakeling naar de avond lastiger gaan.
  2. Te veel kunstmatige prikkels ’s avonds – Scrollen, appjes, mail, plannen… Dat zijn prikkels die je brein aan kunnen houden. Daardoor wordt het moeilijker af te schakelen, ook al is je lichaam moe.
  3. Energie aanvullen in plaats van ontladen – Als je je vermoeidheid blijft negeren, dan ga je vaak compenseren: koffie, suiker, snacks. Dat geeft korte opleving, maar kan het rustiger worden in de avond juist lastiger maken.

Het gevolg: je biologische klok raakt de draad kwijt

Je valt vaak nog wel in slaap door pure vermoeidheid. Maar midden in de nacht, op momenten waarop je melatonine normaal gesproken vaak stabiel blijft, zakt het systeem weg.

Je basis overdag was dan mogelijk niet sterk genoeg om de nacht te dragen.

Simpel gezegd: doorslaapproblemen ontstaan niet zozeer doordat je ’s nachts te weinig rust krijgt, maar hangen eerder samen met te weinig herstelmomenten overdag.

Serotonine verhogen: Hiermee kun je vandaag nog beginnen

Dit is het punt waarop veel mensen op zoek gaan naar manieren om hun serotonine op een natuurlijke manier te ondersteunen. Dat kan vooral met leefstijl (daglicht, ritme, voeding).

Maar wat niet iedereen weet is dat het moment van de dag waarop je dat doet, vaak nog effectiever kan zijn dan de acties zelf. Dat komt omdat serotonine kan reageren op overgangsmomenten: de overgang van spanning naar ontspanning, en van licht naar donker.

1. De ochtend: het serotonine-startsignaal

De eerste 60–90 minuten van je dag bepalen verrassend veel.

Zo ondersteun je serotonine op een natuurlijke manier in de ochtend:

Veel mensen denken dat ze ’s avonds moeten beginnen met beter slapen. Maar de ochtend is eigenlijk de beste natuurlijke ondersteuning voor je serotoninesysteem.

2. De middag: stabiliteit en focus

Tussen 12.00 en 16.00 uur ervaar je vaak een dip, wat te maken kan hebben met wat je als lunch eet.

Zo houd je je middagrust stabiel:

Dit zijn geen grote veranderingen, maar ze kunnen een merkbaar effect hebben op je avondrust.

3. De avond: niet opladen, maar ontladen

De avond is geen moment om extra energie te maken, maar om de spanning van de dag langzaam te laten zakken.

Zo ondersteun je je avondrust en de overgang van dag naar nacht:

Natuurlijke slaapmiddelen (serotonine boosters)

Het begint dus overdag: kleine aanpassingen in je ritme maken de avond vaak al rustiger.

Veel mensen kijken daarnaast naar producten die passen in die ontspannen avondroutine. Geen medicatie, maar natuurlijke keuzes zoals kruidenpreparaten en bepaalde voedingsstoffen.

Deze categorie wordt vaak “serotonine boosters” genoemd. Dit zijn geen wondermiddelen, maar milde, natuurlijke opties die passen binnen een gezonde leefstijl.

Ze bevatten bijvoorbeeld:

Melatonine (lage dosering)

Je lichaam maakt melatonine zelf aan in het donker. Neem je 1 mg vlak vóór het slapengaan, dan draagt melatonine bij aan het sneller in slaap vallen.

Dit is vooral handig bij een verschoven ritme, zoals jetlag of wisselende bedtijden. Vanaf 0,5 mg (rond lokale bedtijd) kan het in de eerste dagen gevoelens van jetlag verlichten.

Let op: Voor doorslaapproblemen is het effect minder duidelijk. In de praktijk helpt het vaak meer om overdag te zorgen voor voldoende daglicht, vaste ankers en minder prikkels, zodat de avond makkelijker tot rust komt.

Magnesium

Magnesium is geen slaapmiddel, maar kan goed passen binnen je avondritueel.

Het draagt namelijk bij aan:

Daarom kiezen sommige mensen ervoor het ’s avonds te nemen, als onderdeel van een routine gericht op ontspanning en herstel.

L-theanine

L-theanine komt van nature voor in groene thee. Veel mensen vinden een kop (groene) thee in de avond een prettig moment voor zichzelf, een klein ritueel om de dag rustig af te ronden. Zie het als een kleine schakel in je avondgewoonten, naast licht dimmen, schermpauze en een vaste slaaptijd.

Je kunt L-theanine ook als supplement inbouwen in zo’n avondroutine.

Kruiden (valeriaan, passiebloem, citroenmelisse)

Deze kruiden worden al lang gebruikt rond ontspanning en een rustig avondgevoel. Verwacht geen “knock-out”, maar zie ze als milde helpers: als thee of in supplementvorm.

Het idee: iets kleins en natuurlijks dat helpt om de dag rustig af te sluiten.

Welk ‘slaapmiddel zonder recept’ past bij jou?

Ik krijg die vraag vaak: Wat is het beste slaapmiddel zonder recept? Het eerlijke antwoord: dat is persoonlijk. Er bestaat geen één optie die voor iedereen werkt.

Wat bij jou past, hangt af van wat er speelt: merk je vooral onrust in je lichaam, zit het meer in je hoofd, of ligt het aan je dagelijkse ritme? Het etiket vertelt maar een deel van het verhaal; jouw ervaring en wat aansluit bij je leefstijl zeggen meestal meer.

Grofweg kun je het zo zien:

Disclaimer: geen van deze opties vervangt een gezonde basis (daglicht, ritme, voeding, herstelmomenten), maar ze kunnen wel net dat extra zetje geven waardoor je lichaam en brein makkelijker richting slaap kunnen bewegen.


Geplaatst: 15 oktober 2025

Serotonine: zo breng je dit gelukshormoon zélf weer op peil

Serotonine wordt ook wel het gelukshormoon genoemd. Als je serotonine tekort komt, kun je last krijgen van slapeloosheid, depressie en angstgevoelens. Het is dus belangrijk dat je lijf voldoende serotonine aanmaakt. Maar welke invloed heb je daar zelf op? En hoe kun je het voorraadje serotonine in je lijf blijven aanvullen?

Serotonine: hoe breng je dit gelukshormoon zelf weer op peil?

In je hersenen vindt voortdurend communicatie plaats tussen miljoenen cellen. Deze communicatie verloopt via zogeheten ‘signaalstofjes’ ofwel neurotransmitters. Bekende neurotransmitters zijn adrenaline, dopamine én serotonine. Waar adrenaline en dopamine een opwekkend effect hebben, heeft serotonine juist een kalmerende werking.

Serotonine en je darmflora

Hoewel serotonine een neotransmitter is, wordt zo’n 90% tot 95% van de totale hoeveelheid serotonine in je darmen aangemaakt. De overige 5% tot 10% wordt in je hersenen geproduceerd. Daar is serotonine onder andere betrokken bij het reguleren van je stemming en slaappatroon. Met andere woorden: Je darmen en darmflora hebben een enorme impact op hoe (on)gelukkig je je voelt. Ook interessant: mannen produceren tot twee keer meer serotonine dan vrouwen. Dit verklaart waarom vrouwen vaker last hebben van een serotoninetekort.

Serotonine aanmaken

Om te snappen hoe je lijf serotonine produceert, volgt hier een kort scheikundelesje. Serotonine kan alleen maar aangemaakt worden uit het aminozuur tryptofaanVoedingsbronnen van tryptofaan zijn bijvoorbeeld bruine rijst, zonnebloempitten, pompoen- en sesamzaadjes en bananen. Uit deze voeding haalt je lichaam eiwitten, die worden afgebroken tot aminozuren. Uit het aminozuur tryptofaan wordt vervolgens het metabolische tussenproduct 5 HTP (5-Hydroxytryptophan) gemaakt. Je lijf zet 5 HTP daarna om in het stofje serotonine. Om dit proces soepel te laten verlopen zijn allerlei voedingsstoffen nodig zoals vitamine B3 en B6, foliumzuur, calcium, magnesium, vitamine D (zonlicht!) en eiwitten.

5 x serotonine killers

Net zo belangrijk als weten hoe je lichaam serotonine aanmaakt, is begrijpen hoe een tekort kan ontstaan. Dit zijn de 5 belangrijkste serotonine killers:

1) Met stip op nummer één staat stress. Een te hoog cortisolniveau leidt namelijk tot een sterke ontregeling van neurotransmitters, serotonine in het bijzonder
2) Een tekort aan vitamine B3, vitamine B6 en het mineraal magnesium
3) Een eetstoornis zoals anorexia
4) Genetische aanleg
5) Alcohol en drugs zoals XTC

Symptomen van een serotonine tekort?

Vermoed je dat je last hebt van een serotonine tekort? Je herkent het onder andere aan de volgende symptomen:

Serotonine verhogen? 5 tips

Gelukkig zijn er manieren waarop je je serotonine voorraad zélf weer een zetje in de juiste richting kunt geven. Deze 5 serotonine boosters helpen je op weg:

1. Sla jij je ontbijt over?

Je lijf maakt twee uur na zonsopgang het meeste serotonine aan. Het is daarom belangrijk je dag te beginnen met een uitgebalanceerd ontbijt. Je lijf beschikt dan direct over voldoende voedingsstoffen, waarmee het serotonine kan gaan aanmaken. Koolhydraten zijn hierbij onmisbaar. Tryptofaan heeft namelijk complexe koolhydraten nodig om door je hersenen te worden opgenomen. Je kunt ze binnenkrijgen door het eten van bijvoorbeeld bruine rijst, zonnebloempitten, pompoen- en sesamzaadjes en bananen.

2. Vitamines en mineralen tot je nemen

Voldoende inname van vitamines en mineralen verhoogt de aanmaak van serotonine. Geschikte voedingsmiddelen met voldoende vitamine B3, B6 en magnesium zijn bijvoorbeeld rood vlees, vis, melk en eieren. Eet je vegetarisch of veganistisch? Zet dan bananen en pinda’s op het menu. Het liefst pinda’s in de dop. Eet ook vooral de rode schilletjes op. Deze zitten vol antioxidanten.

3. (Zon)licht opzoeken en bewegen

serotonine booster

Zonlicht bevordert niet alleen de aanmaak van vitamine D, maar óók van serotonine. Serotonine wordt namelijk gestimuleerd door licht dat via je ogen het netvlies bereikt en daar signalen doorgeeft aan de hersenkernen die je stemming reguleren. Loop vandaag dus vooral een blokje om, ook als de zon zich verstopt achter de wolken. Kom je niet veel buiten of werk je in een omgeving zonder (voldoende) daglicht, dan kan een speciale daglichtlamp uitkomst bieden. Zo’n lamp bootst het natuurlijke zonlicht na, waardoor je biologische klok beter in balans blijft en je hersenen meer serotonine aanmaken. Veel mensen merken al na enkele dagen gebruik dat hun energie, focus en humeur verbeteren.

4. Zorg dat je genoeg omega 3 binnen krijgt

walnoten

 

Onderzoek laat zien dat omega-3 vetzuren een positieve invloed hebben op het serotoninesysteem in je hersenen. Ze verbeteren namelijk de communicatie tussen zenuwcellen en helpen bij de opname en werking van serotonine. Een tekort aan omega-3 kan ertoe leiden dat serotonine minder efficiënt wordt overgedragen. Eet daarom regelmatig vette vis, zoals zalm, haring of makreel. Hou je niet van vis? Zet dan chiazaad, lijnzaad en walnoten op het menu. Ze bevatten alfa-linoleenzuur (ALA), een voorloper van omega-3. Hoewel deze iets minder krachtig is dan de visvariant, draagt ook ALA bij aan een gezonde hersenfunctie en een evenwichtige stemming.

5. Neem een magnesium voetenbad

magnesium badzout

Je kunt magnesium slikken in de vorm van een supplement, maar óók op andere manieren binnen krijgen. Bijvoorbeeld door het nemen van een (voeten)bad waaraan je badzout met magnesium hebt toegevoegd. Door de verhoogde watertemperatuur passeert het mineraal de huidbarrière en bereikt zo je bloedbaan. Op die manier kalmeert dit badzout binnen 20 minuten zelfs het meest gespannen systeem. Het Calming bathsalt van Hazel & Berry bevat een hoge concentratie aan magnesium, Epsom zout en essentiële lavendelolie. Dit ‘relax-trio’ helpt om vermoeidheid te verminderen en zorgt voor instant ontspanning. Verkrijgbaar in de Holistik webshop, €13,95.

 

Meer lezen over serotonine en andere neurotransmitters?

Minder vrolijk na je 40e? Deze rol spelen serotonine en oxytocine
Dit doet een warm bad voor je serotonine
Serotonine en cacao
7 x natuurlijke serotonine boosters
Endorfine: zo boost je deze natuurlijke ‘morfine’
Dopamine: 5 tips om dit geluksstofje te boosten

Laatste update: 02-08-2022

Serotonin (serotonine) tags zoals neurotransmitter, slaap eetlust en slaap-waakritme?

Biochemie lichttherapie serotonin hersenschudding voedingssupplementen

Selectieve serotonineheropnameremmers?

Meer tags hierover zijn: selectieve serotonineheropnameremmers ontstekingen. Zelfvertrouwen neurotransmitter slaap serotonine tekort.


Tags: , , , ,

Geplaatst: 24 juni 2025

Minder vrolijk na je 40e? Deze rol spelen serotonine en oxytocine

Ben jij eind dertig, begin veertig? Dan is de overgang waarschijnlijk een onderwerp dat je graag nog even parkeert tot je er daadwerkelijk in zit. Toch kun je al zes (!) jaar voor het uitblijven van je menstruatie slechter gaan slapen, last krijgen van je gewrichten en overvallen worden door sombere gevoelens. En dan is het best fijn als je deze klachten kunt duiden.

Iets minder vrolijk na je 40e? Deze rol spelen serotonine en oxytocine

overgang

Opvliegers, nachtelijk zweten, stemmingswisselingen… Het zijn klachten waar je vaak pas over na gaat denken als je in de overgang zit. Maar het kan best zijn dat je er eerder mee te maken krijgen. Er bestaat namelijk zoiets als de perimenopauze. Tijdens de perimenopauze ben je nog wel gewoon ongesteld, maar beginnen je eierstokken al minder van het vrouwelijke hormoon oestrogeen te produceren. Je kunt zo’n 6 jaar voor het definitief uitblijven van je menstruatie al verschillende fysieke, mentale en emotionele symptomen ondervinden. Laten we eens inzoomen op de emotionele symptomen.

Minder serotonine

Hoe ouder je wordt, hoe minder oestrogeen je eicellen produceren. Dit heeft effect op twee neurotransmitters: serotonine en oxytocine. Serotonine wordt ook wel het ‘gelukshormoon’ genoemd. Hoewel serotonine een neotransmitter is, wordt zo’n 95% van de totale hoeveelheid serotonine in je darmen aangemaakt. De overige 5% wordt in je hersenen geproduceerd. Daar is serotonine onder andere betrokken bij je stemming en een gezond slaappatroon. Ook interessant: mannen produceren tot twee keer meer serotonine dan vrouwen. Dit verklaart waarom vrouwen vaker last hebben van een serotoninetekort. Zeker als ze richting de overgang gaan. Kijk dus niet gek op als je zodra je de veertig bent gepasseerd je wat minder vrolijk en outgoing bent dan voorheen.

Oxytocine

Oxytocine – ook wel bekend als ‘knuffelhormoon’ – komt vrij bij alle vormen van intimiteit. Ook van deze neurotransmitter wordt er minder geproduceerd als het oestrogeenniveau daalt. Dat zorgt ervoor dat je in de pre- en postmenopauze wat vaker met rust gelaten wilt worden en de natuurlijke drang om voor anderen te zorgen minder aanwezig kan zijn. In feestjes, verjaardagen en kletspraatjes bij de koffie automaat heb je simpelweg wat minder zin. En ik moet eerlijk toegeven dat ik mezelf hier wel in herken…

Wat kun je zelf doen?

Hoewel je echt niet krampachtig hoeft vast te houden aan de meest vrolijke versie van jezelf, zijn er manieren om de productie van serotonine en oxytocine zelf een handje te helpen. Wie weet haalt het net de scherpe randjes van jouw sombere stemming. Meer weten over het boosten van serotonine? Lees dan vooral dit artikel. En in dit artikel lees je meer over oxytocine en wat je kunt doen om de productie er van te stimuleren. Deze tip deel ik vast: Pure chocolade stimuleert de aanmaak van oxytocine en reguleert serotonine. Cacao is een natuurlijke hart-opener die je wijze inzichten kan geven en milder naar jezelf en andere mensen laat kijken. Als dat geen mooie reden is om met een reep op de bank te ploffen;-)…

De overgang: 7 verrassende feiten
Gratis e-book

De overgang: 7 verrassende feiten

Alles wat je wilt weten over de overgang.

Download gratis

Tags: , ,

Geplaatst: 24 april 2025

Baden met essentiële oliën: zó boost je jouw serotonine in 20 minuten

Een warm bad nemen is niet alleen heel ontspannend, je wordt er ook gelukkiger van. Er is namelijk een verband tussen een verhoogde lichaamstemperatuur en de aanmaak van het ‘gelukshormoon’ serotonine. Als je dan ook nog essentiële olie aan het warme badwater toevoegt ben je helemaal goed bezig. De 5 oliën in dit artikel hebben een bewezen heilzaam effect.

Baden met essentiële oliën: boost je serotonine in 20 minuten

Het regelmatig nemen van een warm bad is gezonder dan je denkt. Er zijn verschillende wetenschappelijke onderzoeken gedaan naar het verband tussen je lichaamstemperatuur en je (mentale) gezondheid. Christopher Lowry, een onderzoeker aan de Universiteit van Colorado, deed een baanbrekende ontdekking met betrekking tot de correlatie tussen een verhoogde lichaamstemperatuur en welzijn. In zijn onderzoek identificeerde Lowry een specifieke groep van neuronen in de hersenen die gevoelig is voor warmte. Bij stijgende lichaamstemperatuur geven deze neuronen een grotere hoeveelheid van het gelukshormoon serotonine af. Na het nemen van een warm bad (minimaal 20 minuten) zorgt een toename van serotonine er voor dat je je dus écht gelukkiger voelt.

Essentiële oliën

Je kunt het gelukzalige gevoel dat een bad geeft vergroten door in plaats van gewoon badschuim een fijne essentiële olie te gebruiken. Essentiële oliën zijn de geurige bestanddelen van geneeskrachtige planten, kruiden, bloemen, vruchten en zaden. Planten produceren deze bestanddelen als “feromoon” om bepaalde insecten aan te trekken (of juist af te stoten). De hoeveelheid essentiële olie die een plant produceert verschilt. Zo heb je voor één liter lavendelolie 150 kilo bloeiende lavendeltoppen nodig.

Mentale en fysieke toestand

Essentiële oliën hebben meer impact op je mentale en fysieke toestand dan je denkt. Je ademt essentiële oliën in via je neus (die meer dan 10.000 verschillende geuren kan herkennen). De binnenkant van je neus is vochtig. Deeltjes van de aromatische damp lossen hier in op en sturen signalen door naar je hersenen. De plek in je hersenen die alle binnenkomende geuren registreert staat in directe verbinding met de hypothalamus en je autonome zenuwstelstel. Hierdoor zijn geuren (in)direct betrokken bij allerlei processen in je lijf.

5 fijne essentiële oliën voor in bad

Essentiële olie heeft de eigenschap om als een filmlaagje op het badwater te blijven drijven. Om water en olie te mengen heb je een emulgator nodig. Een emulgator is een stof die helpt bij het mengen van twee stoffen die normaal gesproken niet of moeilijk mengbaar zijn. Volle melk en honing zijn goede emulgatoren. Meng in een kommetje twee eetlepels emulgator met 10 druppels essentiële olie. Voeg langzaam wat lauw water toe en roer het mengsel totdat alle inhoudsstoffen zijn opgelost. Vervolgens kun je de inhoud van het kommetje toevoegen aan je bad.

1. Lavendelolie

lavendel

Lavendelolie is de meest ontspannende olie die er is. Voeg je ook nog wat Epsomzout toe aan het badwater dan wordt het effect van lavendel versterkt. Epsomzout is een in de natuur voorkomende zuivere mineraalverbinding van magnesium en zwavel. Magnesium zorgt voor een betere nachtrust, zeker in combinatie met lavendel!

2. Rozenolie

Rozenolie is één van de duurste oliën op de markt. Om één liter olie te producten heeft men 5.000 kilo – oftewel miljoenen – bloemblaadjes nodig. Maar dan heb je ook iets bijzonders in handen. Essentiële rozenolie ruikt niet alleen zalig, maar hydrateert ook je huid, vermindert roodheid, werkt antibacterieel en ontstekingsremmend.

3. Rozemarijn olie

Rozemarijn olie stimuleert je doorbloeding, warmt je lichaam op en helpt bij vermoeidheid. Een fijne olie voor als je ’s morgens niet goed wakker kunt worden en moeite hebt met opstarten.

4. Eucalyptusolie

Eucalyptus olie ontspant je spieren en helpt bij verkoudheid en om de luchtwegen vrij te maken. Door een eetlepel baking soda en acht eetlepels zeezout toe te voegen versterk je het effect.

5. Bergamotolie

Ben je somber of verdrietig? Dan is bergamot olie een aanrader! De Italiaanse professor Paolo Rovesti deed aan de universiteit van Milaan verschillende onderzoeken naar bergamotolie en neurologie. Hij heeft kunnen aantonen dat het gebruik van bergamot olie positieve resultaten geeft bij sombere gevoelens. Gebruik bergamot olie bij voorkeur voor het slapen gaan.

Extra tip: herbal power

Jouw bad extra heilzaam maken? Combineer jouw favoriet essentiële olie dan met gedroogde kruiden zoals munt, lavendel, kamille of rozemarijn. Maak van kaasdoek een zak en hang deze onder de warme lopende kraan. Een handvol bloemblaadjes erbij, kaarsje aan en jij bent er even niet…

Menopauze Kruidengids
Gratis e-book

Menopauze Kruidengids

Moeder natuur als jouw apotheek.

Download gratis

Meer lezen over essentiële oliën?

Dit is hoe sandelhout olie je steunt in de lente
Dit is hoe bergamot olie helpt bij sombere gevoelens
Zo verdrijf je de winter met essentiële citroen olie


Tags: , , ,

Geplaatst: 6 december 2024

Serotonine: 7 manieren om dit gelukshormoon te boosten in de winter

De neurotransmitter serotonine wordt ook wel het ‘gelukshormoon’ genoemd. Het is stofje is bepalend voor je stemming, maar speelt ook een belangrijke rol in de regulering van je slaap-waakritme. Precies daarom is het tijdens de donkere maanden van het jaar zo belangrijk dat je lijf voldoende serotonine produceert. Zo kun je veel symptomen van een winterdip, zoals vermoeidheid en somberheid, verlichten. In dit artikel lees je hoe je jouw serotonine voorraad op peil houdt in de winter.

Serotonine: 7 manieren om dit gelukshormoon te boosten in de winter

Net als adrenaline en dopamine is serotonine een neurotransmitter; een signaalstofje in de hersenen. Zo’n 5% van alle serotonine wordt in je hersenen geproduceerd. De overige 95% wordt in je darmen aangemaakt. Het is belangrijk dat er voldoende serotonine in je lijf circuleert. Serotonine is namelijk verantwoordelijk voor veel processen in je lichaam. Zo beïnvloedt het stofje je stemming, je slaap en zelfs je eetlust.

Symptomen van een serotonine tekort

Het kan gebeuren dat je lijf (tijdelijk) minder serotonine produceert. Bijvoorbeeld als gevolg van stress, een tekort aan vitamine B3, vitamine B6 of magnesium. Ook kan er sprake zijn van genetische aanleg. Bij een tekort aan serotonine kun je last krijgen van verschillende symptomen, bijvoorbeeld:

Serotonine en de tijd van het jaar

Er is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de relatie tussen serotonine en de tijd van het jaar. Daaruit blijkt dat serotonine een hormoon is dat reageert op daglicht. Overdag als de zon schijnt maak je veel serotonine aan. De serotonine die je overdag produceert, wordt ’s avonds omgezet in het ‘slaaphormoon’ melatonine. Omdat we in de winter minder daglicht zien, vlakt de productie van zowel melatonine als serotonine af. Daar voelt het nacht- en dagritme minder duidelijk. Kijk dus niet gek op als je in de winter slechter slaapt dan in andere seizoenen. Omdat je minder serotonine produceert, kun je je bovendien somber of vermoeid gaan voelen.

7 x natuurlijke serotonine boosters

Gelukkig zijn er manieren waarop je je serotonine voorraad zélf weer een zetje in de juiste richting kunt geven. Dit zijn 7 serotonine boosters waar je direct mee aan de slag kunt:

1. Altijd ontbijten

De meeste serotonine wordt twee uur na zonsopgang gemaakt. Het is daarom belangrijk je dag te beginnen met een uitgebalanceerd ontbijt. Je lijf beschikt dan direct over voldoende voedingsstoffen waarmee het serotonine kan gaan aanmaken. Koolhydraten zijn hierbij onmisbaar. Tryptofaan (de grondstof voor serotonine) heeft namelijk complexe koolhydraten nodig om door je hersenen te worden opgenomen. Je kunt ze binnen krijgen door het eten van bijvoorbeeld bruine rijst, zonnebloempitten, pompoen- en sesamzaadjes en bananen.

2. Vitamines en mineralen tot je nemen

Voldoende inname van vitamines en mineralen verhoogt de aanmaak van serotonine. Het gaat hierbij vooral om vitamine B3, B6 en magnesium. Geschikte voedingsmiddelen met voldoende vitamine B3, B6 en magnesium zijn bijvoorbeeld rood vlees, zonnebloempitten, vis, melk, bananen, pinda’s en eieren. Een vitamine D3 supplement is ook belangrijk; ons lijf maakt het aan onder invloed van zonlicht, waar we in deze tijd van het jaar vaak niet voldoende aan worden blootgesteld.

3. Zonlicht opzoeken en bewegen

Zonlicht bevordert de aanmaak van serotonine. Zelfs op dagen dat er veel bewolking is bereiken zonnestralen je huid. Loop overdag dus wat vaker een blokje om, zéker nu de winter nadert. Als je niet veel buiten komt of werkt in een omgeving zonder (voldoende) daglicht dan kan je een speciale daglichtlamp proberen die de zonnestraling nabootst. Zo kun je ook op de donkere dagen profiteren van een gezonde blootstelling aan daglicht. Met een ‘licht douche’ boost je je serotonine. Ook kan de lamp helpen om je melatonine productie in balans houden zodat je je overdag minder vermoeid voelt.

4. Voldoende water drinken

Water speelt een belangrijk rol bij de dagelijkse inname aan voedingsstoffen. Zonder water werkt het lichaam niet optimaal en kan de aanmaak van neurotransmitters verstoord raken. Met 1,5 tot 2 liter water per dag zit je safe. Drink water bij voorkeur lauw, koud water blust je spijsverteringsvuur. Je kunt natuurlijk ook kruidenthee drinken, bijvoorbeeld venkelthee. Meer weten over de heilzame kracht van water? De Iraanse arts Batmanghelidj deed 20 (!) jaar klinisch onderzoek naar de impact van water drinken op onze gezondheid. In dit artikel lees je wat hij ontdekte.

5. Serotonine verhogen met omega 3 vetzuren

De belangrijkste omega-3-vetzuren EPA en DHA hebben een positief effect op de aanmaak van serotonine. Omega-3-vetzuren zitten in vette vis als makreel, zalm, paling, haring en sardines. Ben je niet zo’n fan van vis? No worries. Er zijn andere manieren om voldoende omega-3-vetzuren binnen te krijgen. Algenolie is een 100 procent plantaardig alternatief en wordt veel gebruikt door vegans. Je kunt het slikken in de vorm van een capsule. Een andere optie is visolie. Diverse studies laten zien dat kwalitatief hoogwaardige visolie supplementen dezelfde voordelen bieden als vis, maar dan zonder de nadelen van vervuiling. Slik op dagen dat je geen vette vis eet 2 gram visolie. Zo krijg je toch de essentiële vetzuren binnen.

6. Gefermenteerde voeding en probiotica

Zo’n 95% van alle serotonine wordt in je darmen aangemaakt. Hoe beter het is gesteld met jouw anderhalve kilo (!) wegende darmflora, hoe meer serotonine er kan worden geproduceerd. Je darmen bevatten tussen de 400 en 600 soorten bacteriën die samen je darmflora vormen. Gezonde darmen bevatten veel goede bacteriën die zijn opgewassen tegen aanvallen van schadelijke bacteriën. Bij een verstoorde balans, krijgen ongezonde bacteriën de overhand en kan de productie van serotonine in het gedrang raken.

Levende bacteriën

Gelukkig kun je jouw darmflora zelf helpen herstellen door bacteriën die je via je voeding binnen krijgt. Aan het begin van de vorige eeuw toonden immunoloog Eli Metsjnikov aan dat melkzuurbacteriën uit gefermenteerd voedsel je darmflora beïnvloeden en gunstige effecten hebben op je gezondheid. Deze melkzuurbacteriën zitten in gefermenteerde producten zoals yoghurt, zuurkool en gefermenteerde sojaproducten zoals tempé. Levende bacteriën kun je ook kopen in de vorm van een probiotica supplement. Probiotica bevatten meerdere bacteriestammen die het microbiële evenwicht in je darmen herstellen, bijvoorbeeld door het milieu in je darmen zuurder te maken en schadelijke bacteriën en schimmels uit te schakelen. In dit artikel over probiotica lees je meer.

7. Probeer een griffiona supplement (5-HTP)

5-HTP is een supplement dat gemaakt wordt uit de zaden van de struik Griffonia Simplicifolia. Deze zaden bevatten veel 5-HTP. Door 5 HTP te slikken wordt de bouwstof voor serotonine direct aangevuld, zónder dat er eerst een heel proces aan vooraf gaat. Overweeg je om een 5 HTP supplement te gebruiken? Overleg voor de zekerheid even met je huisarts.


Tags: