Januari: zo zorg je voor je gezondheid in de somberste maand van het jaar

Body
januari gezondheid
Karlijn Visser Evelyn van Hasselt

Holistik
30.12.2020

Voor veel mensen is januari de minst populaire maand van het jaar. De decemberlichtjes zijn uitgedoofd, de kerstboom verliest zijn naalden en de lente is nog ver weg. De nasleep van de feestdagen kan stil en somber zijn. Toch ligt juist in januari de kracht van een frisse start verborgen. Zonde om die energie aan je voorbij te laten gaan… Onderstaande tips geven je lichaam en geest een steuntje in de rug . Zodat je 2021 optimistisch en daadkrachtig van start kunt gaan.

Januari: zo zorg je voor je gezondheid in de somberste maand van het jaar

Voordat elektrisch kunstlicht werd uitgevonden, zo’n 150 jaar geleden, was de mens overgeleverd aan het ritme van de natuur. Onze voorouders konden niet anders dan maar gaan slapen als ze niks meer konden zien. En reken maar dat ze overdag zoveel mogelijk buiten kwamen om zo goed mogelijk gebruik te maken van het beschikbare daglicht. Vroeger was de winter voor mensen, net als voor de rest van de natuur, dus een periode van rust. Er viel niets te zaaien of te oogsten. Mensen gingen rondom een vuurtje zitten en deden het rustig aan. De mens heeft dit zo meer dan 500.000 jaar gedaan. En dat dit ritme in onze moderne westerse maatschappij overbodig is geworden, wil niet zeggen dat het ook niet meer nuttig is…

Cortisol en melatonine

Dat constante ‘aan’ staan is, vooral in de winter, namelijk nogal onnatuurlijk voor je interne biologische klok. Deze regelt de aanmaak van hormonen die ervoor zorgen dat je overdag energie hebt en ‘s avonds kunt slapen. Twee belangrijke hormonen in dat verhaal zijn cortisol en melatonine. Cortisol is een stresshormoon, maar ook noodzakelijk om te overleven en je dagelijkse dingen te kunnen doen. Te veel cortisol is niet goed, maar als je er te weinig van hebt voel je je duf, vermoeid en heb je weinig motivatie. Melatonine regelt onder andere onze slaap en werkt ontstekingsremmend. De aanmaak van cortisol wordt gestimuleerd door daglicht; de aanmaak van melatonine wordt er juist door geremd. In de zomer maak je dus relatief meer cortisol aan en minder melatonine; je kunt langer wakker blijven en optimaal profiteren van het daglicht.

Menselijke winterslaap

In de winter, je voelt ‘m al aankomen, zit dat heel anders. Je hoort wat minder cortisol te produceren en wat meer melatonine. Daardoor zou je je rustiger houden, eerder naar bed gaan en, net zoals de rest van de natuur, letterlijk en figuurlijk ‘naar binnen keren’. Onze biologische klok is erop gebouwd ons een soort menselijke winterslaap in te sturen in de winter. Maar kunstlicht, en vooral het blauwlicht dat van schermen afkomt, gooit roet in het eten. Vooral omdat we ‘t niet uitzetten als de zon ondergaat. Zo blijft de aanmaak van cortisol gestimuleerd en wordt de productie van melatonine verhinderd. De één heeft hier meer ‘last’ van dan de ander. Maar je bent dus in ieder geval niet raar als je ‘s winters minder puf hebt om dingen te ondernemen en meer slaap nodig hebt. Sterker nog: dat is de intelligentie van Moeder Natuur at work. Om je lichaam en geest extra te ondersteunen in januari en niet aan je biologische klok voorbij te gaan, de onderstaande 3 tips.

1) Ga naar buiten of koop een daglichtlamp

Van wat extra minuten daglicht knap je zowel fysiek als mentaal enorm op. Zelfs op bewolkte dagen. Het is niet voor niets dat er in Scandinavische landen – waar men het met minder zon uren moet stellen dan in andere delen van de wereld – veel meer anti-depressiva worden gebruikt. In IJsland slikken 101 op de 1000 inwoners antidepressiva, in Nederland 41 op de 1000. Om in januari je energielevel op peil te houden is het slim om rond het middaguur een wandeling in de buitenlucht te maken. Aan een half uurtje heb je al voldoende. Op dagen dat tijd buiten doorbrengen er bij in schiet biedt een daglichtlamp uitkomst. Deze lamp bootst de van nature stimulerende kracht van daglicht op een zonnige dag na en stimuleert speciale receptoren in je ogen die de natuurlijke reactie van het lichaam op zonlicht activeren. Hierdoor ga je je energieker en fitter voelen. Niet gelijk, maar wel binnen een week of twee.

2) Doe ‘s avonds niet te veel en ga op tijd naar bed

‘s Avonds uren naar een scherm kijken stimuleert je cortisolgehalte, maar dat geldt ook voor etentjes, borrels en workouts. Voor onze biologische klok dus niet zo’n grote ramp dat drukke sociale activiteiten deze winter nog steeds on hold staan. Probeer ‘s avonds weinig te doen en beperk het gebruik van kunstlicht en beeldschermen. Probeer ook zo veel mogelijk op dezelfde tijd naar bed te gaan. Binnen de Chinese geneeskunde pleit men ervoor om niet later dan 23.00 uur te gaan slapen. Aan het begin van de nacht laadt je lever zich op en ben je zowel fysiek als mentaal aan het ontgiften. Daarom is het zo belangrijk om juist déze uren van de nacht ook echt te slapen. Want alleen dan krijgt je lever de energie die hij nodig heeft om je lijf van allerlei gifstoffen af te helpen.

Slaapritueel

Moeite met in slaap komen? Creëer een slaapritueel voor jezelf. Op die manier vertel je jouw lichaam dat het tijd is om moe te worden. Denk bijvoorbeeld aan het nemen van een warm voetenbad met essentiële lavendelolie. Of luister naar een yoga nidra sessie. Yoga nidra bestaat uit een serie meditatie oefeningen om je hoofd op orde te brengen, je zenuwstelsel te kalmeren en een intense rust te ervaren. Deze diepe staat van ontspanning activeert het zelfgenezend vermogen van je lichaam.

3) Overweeg een vitamine D supplement

Strikt genomen is vitamine D eigenlijk geen vitamine maar een hormoon. Je lijf kan het zelf aanmaken met behulp van zonlicht. Een bekende eigenschap van deze vitamine is dat het je botten en tanden versterkt. Daarbij is het goed voor de opname van calcium uit voeding en zijn er onderzoeken die aantonen dat vitamine D beschermt tegen hart- en vaatziekten. Ook voor je weerstand kan de vitamine bevorderlijk zijn; dat effect is nu natuurlijk meer welkom dan ooit. Er zijn bovendien steeds meer aanwijzingen voor een verband tussen je stemming en vitamine D. Zo blijkt dat mensen die voldoende vitamine D aanmaken minder vaak last van depressieve klachten en een winterdip dan mensen die weinig van deze belangrijke vitamine hebben. Vermoedelijk verlaagt een vitamine D-tekort het serotoninegehalte, een stofje in de hersenen dat belangrijk is voor je geluksgevoel.

Vitamine D zelftest

Aangezien we in januari nog steeds veel tijd binnen door zullen brengen is de kans groot dat je lichaam niet voldoende vitamine D aanmaakt. Extra risico op een tekort lopen ook mensen met een donkere huidkleur, zwangere vrouwen, gesluierde vrouwen en 50+ vrouwen. De Gezondheidsraad adviseert deze groepen 10 microgram vitamine D per dag. Voor zeventigplussers geldt zelfs een advies van 25 microgram per dag. Ben je benieuwd of het voor jou raadzaam is om bij te slikken? Hier vind je een handige vitamine D zelftest die je binnen een paar minuten vertelt of je extra behoefte hebt aan vitamine D.

Je sparkle houden na je 40e?

Download nu de gratis Mini Guide & ontvang Eef's persoonlijke tips
Download gratis mini-guideConscious Aging Mini Guide

Bron: groenevrouw.nl

Vond je dit een leuk artikel? Deel het!

Gerelateerde artikelen

NIEUWSBRIEF
We sturen je wekelijks een overzicht van de populairste artikelen en incidenteel een aanbieding!
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverklaring.
INSCHRIJVEN
close-link
Gratis Video's
Vul hieronder jouw e-mailadres in en krijg gratis toegang tot alle yoga video's! Daarnaast sturen we je wekelijks onze populairste artikelen en incidenteel een aanbieding.
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverlaring.
INSCHRIJVEN
close-link
NIEUWSBRIEF
We sturen je wekelijks een overzicht van de populairste artikelen en incidenteel een aanbieding.
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverklaring.
INSCHRIJVEN
close-link
Reserveer!
Wil je verzekerd zijn van een box? Vul hieronder je e-mailadres in en we zetten je op de speciale pre-order lijst! Dan ontvang je als eerste een mailtje als de nieuwe box online staat.
INSCHRIJVEN
close-link
Download nu jouw gratis Back to Balance mini guide


    We gaan zorgvuldig om met je gegevens en sturen af en toe een e-mail. Zie onze privacyverklaring.
    Download nu jouw gratis Conscious Aging mini guide


      We gaan zorgvuldig om met je gegevens en sturen af en toe een e-mail. Zie onze privacyverklaring.