De wereld transformeert in een razend tempo en het lijkt wel of alle veranderingen steeds sneller op ons afkomen. Notificaties, nieuwsfeeds, deadlines, sociale verplichtingen… de prikkels houden nooit op. Niet zo gek dus dat de moderne mens snakt naar rust en ruimte. Downtime is een ware wellbeing-trend geworden en het wordt steeds duidelijker dat eindeloze groei helemaal niet zo gezond is. Hieronder lees je waarom je je allesbehalve schuldig zou moeten voelen als je hersteltijd tot prioriteit maakt.
Upcoming FREE masterclass
Stop met symptomen bestrijden:
herstel je balans van binnenuit
Zondag 17 april | 19.00 tot 20:30JA, IK BEN ER GRATIS BIJ
Volgens de Amerikaanse arts en auteur van de bestseller Burnout, the secret to solving the stress cycle Amelia Nagoski is het de hoogste tijd om uitrusten en het herstellen van ons lichaam in ere te herstellen. In de huidige maatschappij is het maar al te makkelijk om je daarover schuldig te voelen en te denken dat je lui bent. Maar dat we ‘uitrusten’ in ons hoofd niet automatisch koppelen aan ‘luiheid’ is volgens Nagoski van levensbelang. Ze waarschuwt dat de fysieke impact van leven in een wereld van onhaalbare doelen en niet-aflatende eisen ons lichaam langzaam sloopt. Toch blijven we doorgaan. Want stilzitten voelt onproductief. Niets doen voelt als falen. En in een cultuur die prestatie verheerlijkt, is rust nemen bijna een daad van verzet.
Een troebele geest
Nu denk je misschien dat het zo’n vaart niet zal lopen. Maar dat een groeiend aantal mensen stress ervaart door een wereld die steeds meer prikkels op ons afvuurt, valt niet te ontkennen. Het is niet voor niets dat er in Amerika voor het eerst meer zelfhulpboeken zijn verkocht over geestelijke gezondheid dan over diëten en afvallen. En wat denk je van de enorme opkomst van mindfulness en andere self-care trends? Prachtig dat steeds meer mensen de behoefte hebben hun bewustzijn te verscherpen. Maar het is goed om erbij stil te staan waardoor die bewuste geest in de eerste plaats ‘vertroebeld’ wordt. Want mindfulness is prachtig. Maar het is óók een symptoom. Een signaal dat we collectief zijn doorgeslagen in de richting van meer, sneller, harder.
De impact van stress op je lichaam
Dat chronische stress oncomfortabel voelt, weten we allemaal. Maar wat doet het precies met je lichaam? Om dat te begrijpen, is het belangrijk te snappen wat het effect is van cortisol; één van de belangrijkste, en in potentie gevaarlijkste, stresshormonen. Cortisol wordt aangemaakt in je bijnieren en volgt normaal gesproken je dag- en nachtritme. ’s Ochtends bij het opstaan is de cortisolwaarde het hoogst. In de oertijd was dat het moment dat je – in een relatief gevaarlijke omgeving – op zoek moest gaan naar voedsel en dus extra alert moest zijn. Gedurende de dag wordt er steeds minder cortisol aangemaakt. Rond 22.00 uur bereikt je cortisolspiegel een dieptepunt. Je lichaam en geest komen tot rust en maken zich op voor de slaap.
Verwijderd van herstel
Problemen ontstaan als je cortisolspiegel niet daalt, maar permanent hoog blijft door een overkill aan prikkels. Stress op het werk, files, relatieproblemen, overmatig sporten… telkens als jij iets als bedreigend ervaart, maken je bijnieren cortisol aan. Door een overdosis voel je je opgejaagd, slaap je slechter en raak je verder verwijderd van herstel. Een vicieuze cirkel die op den duur kan leiden tot burn-out, hormonale disbalans en een verzwakt immuunsysteem.
Wat je lichaam wél nodig heeft
Je zenuwstelsel kent twee standen: de sympathicus (de vecht-of-vluchtmodus) en de parasympathicus (de rust-en-herstelstand). In een gezond leven wissel je voortdurend tussen die twee. Maar veel mensen staan chronisch in de eerste stand. De parasympathicus komt nauwelijks aan bod, simpelweg omdat er geen ruimte voor is. Echte downtime – niet een halfuurtje scrollen op de bank, maar bewuste, kwalitatieve rust – activeert juist die parasympathicus. Je hartslag daalt. Je spijsvertering komt op gang. Je brein verwerkt ervaringen en consolideert herinneringen. Je immuunsysteem doet zijn werk. Kortom: je herstelt.
Maak tijd voor downtime
Helaas zal het aantal prikkels dat we te verwerken krijgen de komende decennia niet verminderen. Dat maakt het des te belangrijker om uitrusten een prominente plek te geven in je leven en je daar vooral niet schuldig over te voelen. Creëer overdag voldoende rustmomenten. Op een meditatiekussen, met een kop kruidenthee op de bank of tijdens een wandeling in het park. Maak ook van een goede nachtrust een prioriteit, want je lichaam heeft slaap hard nodig om te herstellen van de belasting van de dag ervoor.
Rust is een keuze
De grootste verschuiving begint in je hoofd. Zolang je rust associeert met luiheid, zul je het blijven uitstellen. Maar wat als je downtime voortaan ziet als een investering? In je gezondheid, je creativiteit, je relaties en je vermogen om er voor anderen te zijn? De meest productieve, creatieve en veerkrachtige mensen zijn niet degenen die het hardst werken. Het zijn degenen die weten wanneer ze moeten stoppen. Dus plan die middagwandeling in. Leg je telefoon weg. Ga eerder naar bed. Je lichaam en geest hebben het nodig. Gewoon, omdat je mens bent.
Upcoming FREE masterclass
Stop met symptomen bestrijden:
herstel je balans van binnenuit
Zondag 17 april | 19.00 tot 20:30JA, IK BEN ER GRATIS BIJ
