Familieopstellingen: dit is hoe ze onzichtbare patronen onthullen en de flow in je leven terug brengen

Heart + Soul
els van steijn, opstellingen, familie, systemen, familieopstelling
Els van Steijn, fontein

Els van Steijn
26.03.2019

Door lotsverbondenheid ben je onlosmakelijk verstrengeld met je (biologische) familiesysteem van herkomst. Een familieopstelling is een effectieve methode om inzicht te krijgen in het krachtenveld van jouw familie en hoe jij daarbinnen functioneert. Maar wat gebeurt er dan precies tijdens zo’n familieopstellingen workshop? En wat doet het op de langere termijn? We vroegen familiesystemen expert Els van Steijn om in het onderwerp te duiken. Hoe het energetische veld precies werkt blijft ook voor haar in zekere zin een raadsel. Maar ‘wil je gelukkig zijn of het snappen?’ vraagt Els haar cliënten dikwijls. Als je het systemische werken helemaal wilt begrijpen, ga je naar je hoofd en werkt de opstelling minder door in je hele lichaam. En laat in je lichaam nou net de heling liggen…

Familieopstellingen: dit is hoe ze onzichtbare patronen onthullen en de flow in je leven terug brengen

Els: “Tijdens de familieopstelling ga je onzichtbare familiepatronen op een diep niveau voelen. Tegelijkertijd vindt er een innerlijke schoonmaak plaats op een niveau waar je met je ratio niet bij kunt. Daaruit kunnen belastende patronen zijn ontstaan, die je ervaart in je dagelijkse leven. De patronen die zich in het familiesysteem voordoen, blijven zich herhalen, dus ook de belastende patronen. Als je goed op je eigen plek staat in het familiesysteem, blijk je met veel meer gemak je weg te vinden in je dagelijkse leven. Tijdens een opstelling worden onzichtbare patronen zichtbaar gemaakt en daarmee voor jou beter hanteerbaar in het dagelijkse leven. Bij familieopstellingen ga je ervaren hoe het is om op jouw eigen en unieke plek te staan in je familiesysteem, en wat het effect is als dat niet het geval is. Je wordt je niet alleen via je ratio bewust van de dynamiek waar je mee te maken hebt, maar je voelt het ook in je lichaam. Vaak voel je ook de potentie die in jou beschikbaar is”.

Hoe werkt een opstelling?

Els: “De client komt met een vraag, die als ingang geldt voor de opstelling. De vraag kan zijn ‘waarom lukt het me niet om relaties in stand te houden en hoe kan ik dat veranderen?’ Of ‘het lijkt alsof ik in mijn leven tegelijkertijd op het gaspedaal én op het rempedaal druk; hoe kan ik dat doorbreken?’ Of ‘ik kan niet tegen autoriteit, dus ik heb altijd te maken met strijd, wat zoveel energie kost’. Of ‘ik draag allerlei verantwoordelijkheid voor anderen, maar mijn eigen grenzen overschrijd ik steeds; hoe kan ik leren loslaten?’ De opsteller vraagt vaak nog even door en verbindt zich door een innerlijke houding met deze client en het systeem van herkomst. De vraag doet er eigenlijk niet toe. Wat essentieel is dat iets ‘gezien’ wil worden. Er moet dus wel kracht achter de vraag zitten. Ik doe geen opstelling over vragen die voortkomen uit nieuwsgierigheid of op niveau’s die jou niets aangaan. Je hebt bijvoorbeeld niet het recht te weten wat bij je ouders speelt; wel hoe de dynamiek naar jou toe is. Hierna begint het opstellingenwerk. Andere deelnemers worden uitgenodigd om als representant te dienen voor iemand uit jouw familiesysteem. Ze staan bijvoorbeeld voor de vraaginbrenger, de vader, de moeder, het geaborteerde kind, de oma, een kind van de vraaginbrenger etc. Ze stellen zich op een bepaalde wijze op in de ruimte. Representanten blijken in staat te zijn om heel zuiver te voelen wat zich afspeelt in de personen die ze representeren, wat jou waardevolle informatie geeft”.

Holistik X Els van Steijn

Op 19 mei organiseren Holistik en Els van Steijn een opstellingendag in Amsterdam. Bestel je tickets hier!
Koop tickets

Wat kan een opstelling je voor informatie geven over jezelf en je familie?

Els: “Helder wordt hoe de vraagsteller in verhouding staat tot anderen. Blinde vlekken worden zichtbaar. Na deze diagnose wordt gekeken welke interventies mogelijk zijn, zodat de vraagsteller en het familiesysteem nog meer in hun kracht komen te staan. Door een opstelling dienen zich oplossingsrichtingen aan. Je krijgt een andere kijk op de situatie, die zal doorwerken in je leven. Als ‘vanzelf’ wordt duidelijk hoe je dan kunt handelen. Tijdens een opstelling ‘ondertitel’ ik vaak wat er gebeurt, zodat de client niet alleen voelt wat er speelt maar het ook op cognitief niveau ‘begrijpt’ voor zover we een opstelling überhaupt kunnen snappen. Ik doe de ondertiteling van de opstelling vaak aan de hand van de metafoor van de fontein. Ik gebruik deze metafoor om duidelijk te maken wat ieders unieke en eigen plek is (zie hiervoor mijn boek ‘de fontein, vind je plek’). In mijn boek beschrijf ik de dynamieken die zich kunnen voordoen in een familiesysteem. Tijdens de opstelling ga je dit op een diep niveau voelen en tegelijkertijd vindt een innerlijke schoonmaak plaats, vaak op een niveau waar je met je ratio niet bij kunt”.

Waarom is juist een familieopstelling zo krachtig systemisch gezien?

Els: “Je bent onlosmakelijk verbonden met je systeem van herkomst. In een systeem zitten onzichtbare wetmatigheden die je voor of tegen je kunt laten werken. Daar is geen ontkomen aan. Je familiesysteem heeft de meeste invloed op jou. Je kunt als mens uit een organisatie stappen, een vriendenclub of vereniging of een stad of dorp, maar niet uit je biologische familie. Deze binding blijft altijd bestaan. Je kunt in het dagelijkse leven contact met je familie verbreken (al dan niet innerlijk), maar juist dan spelen systemische wetmatigheden en trekkrachten op. Hoe harder je ontkent waar je vandaan komt, des te harder gaat het familiesysteem aan je trekken en zal je herinneren dat je nog iets aan hebt te kijken. Je herhalende patronen manifesteren zich dan vaak extra. Wanneer je probeert te breken met je familiesysteem (wat in de diepte nooit kan), spelen de systemische principes extra op en juist in de belastende vorm in plaats van in een ondersteunende en voedende gedaante”.

Kunnen er wonderen plaatsvinden in een opstelling?

Els: “Helaas, wonderen gaan niet plaatsvinden tijdens een opstelling. Tijdens een opstelling wordt zichtbaar gemaakt wat in de diepte speelt. Jij blijft te allen tijde verantwoordelijk hoe je daarmee omgaat en welke acties je daaraan koppelt. Bij elke keuze hoort een consequentie en een volwassen persoon accepteert die zonder te klagen. Het wonder zit hem vaak in het feit dat er in de diepte iets heel anders speelt dan jij er vanuit je ratio van hebt gemaakt. Om grip op situaties te krijgen maak je vaak een kloppend verhaal van iets om het zo verklaarbaar te maken. Dit is een overlevingsmechanisme (lees daar meer over in dit artikel van Els). Een opstelling laat vaak iets anders zien. Regelmatig krijg ik cliënten die zeggen dat ze niet goed met hun moeder door een deur kunnen. Vaak blijkt bij een opstelling dat ze voor hun vader zorgen en vanuit die diepe liefde hun moeder afwijzen. De kans bestaat anders dat de vader jaloers wordt als het kind evenveel van de moeder als van de vader zou gaan houden. Dit ontstaat altijd omdat in dit geval de vader tekorten heeft gekend in zijn familiesysteem. Om de moeder innerlijk aan te nemen, moet je dan ‘ontrouw’ worden aan je vader. Die prijs is soms te hoog. Liever laat je het jezelf slecht gaan, dan de verantwoordelijkheid voor je vader los te laten. In essentie vinden deze mensen hun moeder dus echt niet zo vervelend als ze zelf denken… Ook laat een opstelling vaak de diepe liefde, verdriet en pijn zien richting overleden broers en zussen, miskramen en geaborteerde kinderen waar in het dagelijkse leven niet over is gerouwd. Die niet genomen rouw trekt je vaak weg uit het leven. Een opstelling legt dit heel zuiver bloot”.

Waarom is een opstelling helend voor een representant die zelf geen eigen opstelling doet?

Els: Aan de ene kant ben je als mens uniek en aan de andere kant ook weer niet. We resoneren allemaal mee op menselijke thema’s van anderen. Ook al zit je in de kring om de opstelling heen en doe je noch mee als vraaginbrenger of als representant, je wordt geraakt door de vraagstukken van anderen die haken aan jouw eigen thema’s. Je herkent het loyaliteitsconflict van de kinderen in de scheiding van de ouders of je kent jezelf in de ander die zo boos is op de vader, maar eigenlijk voel je hoe zeer je hem hebt gemist. Als je weer bij je gevoel komt, dat je je vader hebt gemist (ook al kan hij er niet voor je zijn), ben je weer met hem verbonden. Of je voelt de trekkracht in de opstelling van een ander waarbij je zo herkent dat je moeder je steeds weer claimt omdat zij behoeftig is. Opstellingen zorgen er dus voor dat (oude) wonden opengeritst worden of überhaupt zichtbaar worden gemaakt, maar tegelijkertijd ook worden geheeld”.

Holistik X Els van Steijn

Op 19 mei organiseren Holistik en Els van Steijn een opstellingendag in Amsterdam. Bestel je tickets hier!
Koop tickets

Hoe bereid je je voor op een workshop familieopstellingen?

Els: “Je echt voorbereiden kan niet, omdat je nooit van tevoren weet waar een opstelling heen gaat. Ik volg heel trouw de beweging van de opstelling. Ik ga ervan uit dat wat daar zichtbaar is, eerst moet worden aangekeken voordat je bij het door jou genoemde vraagstuk komt. Deelnemers aan de opstellingendagen vinden een opstellingendag van tevoren vaak spannend. De ervaring leert dat bijna iedereen zich altijd verrijkt en gesterkt voelt. Ook is ruimte ontstaan, die voorheen niet werd gevoeld werd”.

Hoe laat je het effect van een familieopstellingendag zo lang mogelijk doorwerken?

Els: “Opstellingen zijn zaadjes. Die kunnen tot iets heel moois uitkomen of verpieteren. Heel hard aan zaadjes gaan trekken heeft geen zin. Ze ontwikkelen in het tempo dat past bij dat zaadje. Na afloop van een opstelling wordt vanzelf wel duidelijk wat je vervolgacties en stappen zijn. Ondertussen kun je je voedende beelden van de opstelling en het eindbeeld innerlijk blijven herhalen en herinneren. Opstellingen hoeven overigens geen sprookje te zijn om goed door te werken. Ik ga er sowieso vanuit dat de realiteit het meest helend is. Mijn ervaring is dat mensen een harde realiteit aankunnen maar dat valse hoop vernietigd werkt. Verder is het nuttig om je lijf te blijven scannen op primaire emoties (zie het artikel ‘dit zijn emoties die goed voor je zijn en welke kun je beter vermijden’). Iets verwerken doe je namelijk altijd op twee niveau’s; Enerzijds op een cognitief niveau en in praktisch handelen en anderzijds op een emotioneel niveau dat je in je lichaam voelt. In je lichaam moet je de primaire emoties ‘doorvoelen’ om op dat vlak ook schoon en geheeld te worden”.

Hoe ‘spiritueel’ is een familieopstelling? Je maakt toch gebruik van een onzichtbaar energieveld…

Els: “Spiritueel vind ik een ingewikkeld woord. Gedurende een opstelling openbaren zich een krachtenveld en wetmatigheden die in zijn algemeenheid gelden voor familiesystemen. Ze zijn echter alleen nog onbekend en niet wetenschappelijk bewezen. Is dat spiritualiteit, natuurkunde of nog een onontgonnen gebied? Momenteel kunnen we nog niet verklaren hoe systemisch werk werkt, maar ik doe er mijn voordeel mee om te leven volgens die principes. Soms zeg ik tegen mijn cliënten: ‘Wil je gelukkig zijn of het snappen’? Als je het systemische werken helemaal wilt begrijpen, ga je naar je hoofd en werkt de opstelling minder door in je hele lichaam. Vaak laat een opstelling zien dat het lichaam van de client weet waar het heen wil (bijvoorbeeld naar de moeder toe), maar het hoofd houdt die beweging tegen, want die herinnert zich de pijn, het afzien en de zwaarte. Het magische van opstellingen zit hem in de bewegingen die ‘als vanzelf’ ontstaan bij de representanten. Ook weten representanten ‘dingen’ die ze niet kunnen weten. Hoe komen ze aan deze beweging en informatie? We weten het oprecht niet. Als representant speel je geen rol, maar blijk je toegang te hebben tot diepe en onbewust lagen van het familiesysteem van een ander waarin je staat opgesteld. En dat is een bijzondere en onvergetelijke ervaring. Om zelf mee te maken en ook om dat vanuit de kring van deelnemers te observeren (en tegelijkertijd mee te resoneren als het raakt aan jouw thema)”.

Zijn er risico’s verbonden aan deelname aan een familieopstellingendag?

Els: “Coach en familieopsteller zijn geen beschermde beroepen. Check dus referenties. Een gedegen opleiding is noodzakelijk want hoewel er wordt gezegd dat je als begeleider geen fouten kan maken, geloof ik daar niet in. Een ouder die naar zijn kind loopt in de opstelling, kan echt niet. Die ouder is behoeftig. Een kind moet naar de ouders toe willen, niet andersom (voor de lezers van mijn boek ‘de fontein, vind je plek’: dit is ‘de fontein’ omkeren). Vanuit het krachtenveld lijkt dat er ogenschijnlijk veel gebeurt tijdens een opstelling. Soms gaat het gepaard met heftige emoties, geheimzinnigheid en allerlei (in mijn ogen) overbodige rituelen. Daar geloof ik niet in. Dat leidt alleen maar af van de essentie. De vraag is of een dergelijke opstelling in het dagelijkse leven ook doorwerkt en of het hardnekkige patroon wordt doorbroken. Opstellingen worden te vaak als therapeutisch verzachtend middel ingezet en niet systemisch, waarbij iets zichtbaar moet worden: zachte heelmeesters maken daarbij mijns inziens stinkende wonden. De kunst is om op jouw plek in de fontein te gaan staan en iedereen en alles die ook bij het systeem horen hun plek te gunnen; zonder oordeel en verantwoordelijkheid te gaan dragen voor wat niet van jou is. Nog een opmerking over risico’s; raadpleeg je arts of het raadzaam is om een opstelling te doen als je last hebt van psychische aandoeningen en zware anti-depressiva slikt. Dankbaar ben ik dat ik dit werk mag doen. Mijn cliënten vertellen me over de positieve effecten van het aankijken wat je aan hebt te kijken. Draag wat van jou is en laat los wat niet van jou is. Zie ook het artikel ‘wat jij niet draagt, wordt doorgegeven’. Vanuit mijn termen: Ik hoop dat je stevig op jouw plek in de fontein staat en wens je een vloeiend stromende fontein toe”.

Opstellingendagen met Els van Steijn – 16 februari 2020

els van steijnVerrijken de artikelen van Els van Steijn jouw leven en duik je graag wat dieper in de familiesystemen-materie? Op zondag 16 februari 2020 organiseren Holistik en Els van Steijn een workshop familie-opstellingen in het Conservatorium Hotel in Amsterdam. Tijdens de workshop (van 9.30 uur tot 17.00 uur) laat Els je zien en voelen hoe de onzichtbare wetmatigheden van jouw familiesysteem zich herhalen in je leven. Hierdoor kunnen hardnekkige patronen ontstaan die vrijwel altijd zijn terug te voeren op je systeem van herkomst. Een familie-opstelling kan deze patronen aan het licht brengen én biedt handvatten om ze vervolgens te doorbreken. Wil je graag een keer deelnamen aan een opstellingendag met Els? Bestel dan een ticket voor 16 februari via deze link. Een kaartje kost €149 (ex btw en servicekosten).

Meer lezen van Els

Zo blijf je in je kracht staan als je ouders aftakelen
Waarom een gezonde relatie begin bij kunnen ontvangen
Waarom volwassen worden soms vraagt om slachtoffers maken
Zo maak je van kerst een helend samenzijn
Dit is de impact van familie op jouw hooggevoeligheid
Dit is hoe je een relatie goed afsluit
Wat jij niet draagt wordt niet doorgegeven
De impact van een onveilige jeugd op je vermogen tot hechten
Waarom je eigen grootsheid omarmen moeilijker is dan jezelf klein houden
Zo ontdek je jouw emotionele triggers
Dit is waarom je je 2 minuten écht verdrietig voelen helend werkt
Dit is wat jouw oordelen over een ander prijsgeven over jezelf

Dit is hoe de relatie met je vader doorwerkt in de rest van je leven

Mis nooit meer iets van Holistik!

Schrijf je in voor onze newsletter & never miss a single story.
Ja, houd mij op de hoogte!
Vond je dit een leuk artikel? Deel het!

Gerelateerde artikelen

NIEUWSBRIEF
We sturen je wekelijks een overzicht van de populairste artikelen en incidenteel een aanbieding!
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverlaring.
INSCHRIJVEN
close-link
Gratis Video's
Vul hieronder jouw e-mailadres in en krijg gratis toegang tot alle yoga video's! Daarnaast sturen we je wekelijks onze populairste artikelen en incidenteel een aanbieding.
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverlaring.
INSCHRIJVEN
close-link
NIEUWSBRIEF
We sturen je wekelijks een overzicht van de populairste artikelen en incidenteel een aanbieding.
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverklaring.
INSCHRIJVEN
close-link