Scheiden: dít zijn de 5 belangrijkste redenen om uit elkaar te gaan

In Nederland werden in 2025 ruim 62.000 huwelijken gesloten. Toch houdt niet iedere liefdesrelatie stand. Volgens de meest recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) eindigden datzelfde jaar 24.555 huwelijken in een echtscheiding. De gemiddelde leeftijd bij een scheiding ligt rond de 45 jaar voor vrouwen en 48 jaar voor mannen, en een huwelijk duurt gemiddeld 14,6 jaar. Hoewel het aantal scheidingen lager ligt dan twintig jaar geleden, strandt nog altijd ongeveer één op de drie huwelijken uiteindelijk in een scheiding. 

Familierechtadvocaten zien ieder jaar eenzelfde patroon: na de zomervakantie en na de feestdagen neemt het aantal nieuwe scheidingsaanvragen vaak toe. Juist wanneer stellen langere tijd samen zijn, wordt soms pijnlijk duidelijk hoe de relatie er werkelijk voor staat. Maar wat maakt dat mensen besluiten uit elkaar te gaan?

De liefde verdwijnt meestal niet in één keer

Veel mensen denken dat relaties eindigen door vreemdgaan of grote ruzies. In werkelijkheid is het proces vaak veel subtieler. De afstand ontstaat langzaam. Gesprekken worden oppervlakkiger, intimiteit neemt af en partners voelen zich steeds minder gezien. Dat blijkt ook uit een groot Deens onderzoek, gepubliceerd in het Journal of Sex & Marital Therapy. Hiervoor werden ruim 2.300 gescheiden mannen en vrouwen gevraagd naar de belangrijkste reden voor hun scheiding. Opvallend genoeg noemde vrijwel niemand één allesbepalende gebeurtenis. Veel vaker bleek sprake van een optelsom van factoren die zich over jaren hadden opgebouwd. Dit zijn de vijf meest genoemde redenen:

1. Gebrek aan liefde en intimiteit

Met stip op één staat het verdwijnen van liefde en verbondenheid. Bijna de helft van de deelnemers (47 procent) gaf aan dat het gebrek aan emotionele of fysieke intimiteit uiteindelijk de belangrijkste reden was om de relatie te beëindigen. Liefde verdwijnt meestal niet plotseling. Ze slijt. Door de drukte van werk, kinderen en dagelijkse verplichtingen verdwijnen de kleine momenten van aandacht vaak als eerste. Een kus bij thuiskomst, een goed gesprek of nieuwsgierigheid naar de ander maken langzaam plaats voor praktische afspraken. Wanneer partners zich niet meer emotioneel veilig of gezien voelen, ontstaat er afstand. En zonder verbinding verdwijnt vaak ook het verlangen.

2. Communicatieproblemen

Op de tweede plaats staan communicatieproblemen. Ruim 44 procent van de ondervraagden gaf aan dat gesprekken steeds vaker vastliepen. Sommige stellen maken voortdurend ruzie. Anderen praten juist helemaal niet meer over wat hen werkelijk bezighoudt. Irritaties blijven onder de oppervlakte en worden nooit echt opgelost. Relatieonderzoeker John Gottman, die al meer dan veertig jaar onderzoek doet naar relaties, ontdekte dat niet de hoeveelheid ruzie bepalend is voor het slagen van een relatie, maar de manier waarop partners met conflicten omgaan. Stellen die zich gehoord voelen en respectvol blijven communiceren, hebben een veel grotere kans om bij elkaar te blijven.

3. Gebrek aan respect en vertrouwen

Vertrouwen is veel meer dan trouw blijven. Het gaat ook over betrouwbaarheid, veiligheid en het gevoel dat je partner naast je staat. Wanneer iemand zich voortdurend bekritiseerd voelt, afspraken steeds worden verbroken of emoties worden weggewuifd, raakt dat vertrouwen beschadigd. Veel deelnemers aan het onderzoek beschreven dat ze zich niet langer gewaardeerd voelden. Volgens Gottman is vooral minachting een alarmsignaal. Sarcastische opmerkingen, neerbuigende blikken of met de ogen rollen lijken misschien onschuldig, maar blijken de sterkste voorspeller van een scheiding. Minachting tast niet alleen de relatie aan, maar verhoogt ook stress en gevoelens van onveiligheid.

4. Uit elkaar groeien

Mensen veranderen. Dat is gezond. Maar soms veranderen partners ieder een andere kant op. Waar de één zich wil ontwikkelen, verlangt de ander juist naar stabiliteit. Nieuwe interesses, andere ambities of veranderende waarden kunnen ervoor zorgen dat partners elkaar langzaam kwijtraken. Juist daarom benadrukken relatietherapeuten hoe belangrijk het is om nieuwsgierig naar elkaar te blijven. Ook na tien of vijftien jaar samen.

5. Onverwerkte trauma’s en persoonlijke problemen

Steeds meer psychologen wijzen op de invloed van jeugdtrauma’s, hechtingsproblemen en psychische klachten op liefdesrelaties. Wie als kind weinig veiligheid of emotionele beschikbaarheid heeft ervaren, kan daar ook als volwassene last van houden. De één trekt zich terug zodra het spannend wordt, terwijl de ander juist voortdurend bevestiging zoekt. Zonder dat partners begrijpen waar deze patronen vandaan komen, ontstaan gemakkelijk misverstanden. Daarom gaat relatietherapie tegenwoordig steeds vaker niet alleen over de relatie zelf, maar ook over de persoonlijke geschiedenis van beide partners.

Een relatie vraagt om balans

Volgens familiesysteemdeskundige Els van Steijn draait een gezonde relatie om een voortdurende uitwisseling van geven en ontvangen. Beide partners investeren, nemen verantwoordelijkheid en erkennen wat de ander bijdraagt. Wanneer die balans langere tijd ontbreekt, ontstaat frustratie. Geven voelt als moeten en ontvangen als vanzelfsprekend. Op den duur ontstaat verwijdering.

Luister ook naar je lichaam

Twijfels over een relatie spelen zich niet alleen af in je hoofd. Ook je lichaam geeft vaak signalen. Chronische vermoeidheid, slecht slapen, een voortdurend gespannen gevoel of buikpijn kunnen erop wijzen dat je al langere tijd over je eigen grenzen heen gaat. Dat betekent niet automatisch dat een relatie moet eindigen. Soms zijn die lichamelijke signalen juist een uitnodiging om eindelijk de gesprekken te voeren die al veel te lang worden uitgesteld.

Een relatie die eindigt, is niet per definitie mislukt

Niet iedere liefde is bedoeld om een leven lang te duren. Soms hebben twee mensen elkaar precies gebracht waar ze moesten zijn. Volgens Els van Steijn hoeft een scheiding dan ook geen strijd te worden. Door verantwoordelijkheid te nemen voor je eigen aandeel én het goede uit de relatie te blijven zien, ontstaat ruimte om respectvol afscheid te nemen. Want ook wanneer een relatie eindigt, kan de liefde die er ooit was betekenis houden.