De ‘moederfactor’: hoe de band met je moeder doorwerkt in je leven als volwassene

Heart + Soul
moederfactor

Nathalie Meertens
20.05.2021

De ‘moederfactor’ is een overkoepelend begrip dat verwijst naar alle – subtiele én overduidelijke – manieren waarop jouw moeder je leven beïnvloedt. Je bewuste en onbewuste regels en gedrag, de manier waarop je relaties aangaat, je communicatiepatronen en je emotioneel functioneren zijn allemaal stukjes van je moederfactor. Reflecteren op (de band met) je moeder kan dus een schat van verborgen informatie over jou onthullen. Om je reis te beginnen kun je reflecteren op de opvoedingsstijl van je moeder; deze vormt de basis van je moederfactor. We zetten hieronder 5 verschillende moederschapsstijlen en hun effecten voor je op een rijtje.

De ‘moederfactor’: zó werkt de band met je moeder door in je leven als volwassene

de moederfactor moederschapsstijlen

Alleen al omdat voor de meeste mensen hun moeder de eerste vrouw was van wie ze hielden, is de impact van de moederfactor niet te ontkennen. Dat benadrukt klinisch psycholoog Stephan Poulter in zijn boek De moederfactor. Toch is het voor veel mensen niet helemaal duidelijk hoe groot de impact van de moederfactor nu echt kan zijn, en hoe lang deze door kan werken. Pas als je je moederfactor onderzoekt, kan ze een bron worden van kracht en macht. Je creëert dan meer vrijheid om je eigen ontwikkeling te sturen. En als je zelf moeder bent of wilt worden, is het al helemaal fijn om jouw eigen ervaring van die belangrijke primaire band goed te begrijpen. Je moederfactor onderzoeken hoeft trouwens absoluut niet te betekenen dat je op zoek gaat naar dingen die je moeder fout heeft gedaan. Het reflectieproces kan zeker helend werken als je van jeugdtrauma of andere wonden herstelt, maar is voor iedereen nuttig.

De 5 basisstijlen van het moederschap

Stephan Poulter schrijft dat de impact van de moederfactor los staat van tijd, dood, geslacht en intimiteit. Dus wat de situatie vroeger ook was of nu is, je moeder heeft impact op je. Eén manier om deze impact helder te krijgen is door de opvoedingsstijl van je moeder te onderzoeken. Stephen Poulter gebruikt een model van 5 basisstijlen van het moederschap. In veel gevallen overlappen ze elkaar en de meeste mensen herkennen in alle categorieën wel iets. Probeer te achterhalen wat de primaire stijl van jouw moeder was.

1. De perfectionistische moeder

De perfectionistische moeder wordt gestuurd door angst, hoewel het er van buitenaf vaak niet zo uit ziet. Ze streeft naar controle en uiterlijke en gedragsmatige perfectie. Het kind leert dat perfectie belangrijker is dan hoe het zich voelt en ontwikkelt het idee dat het het nooit écht goed kan doen. Kinderen zullen er alles aan doen de acceptatie van hun moeder te krijgen. Als volwassene kun je deze strijd nog steeds voelen in alles wat je doet, zelfs als je rationeel weet dat je niet meer aan de eisen van je moeder hoeft te voldoen. Je kunt overmatig kritisch zijn op jezelf en zelfdestructief gedrag vertonen. De mening van anderen vind je belangrijker dan wat jij zelf vindt en voelt. Innerlijke zelfverzekerdheid, moed en veiligheid ontbreekt. Jouw grootste uitdaging is durven falen en de perfectie in imperfectie ontdekken.

2. De onvoorspelbare moeder

Onvoorspelbare moeders kunnen depressief, humeurig, angstig en instabiel zijn. Er hangt altijd een wolk van dreigend onheil en mogelijke catastrofes boven haar hoofd. De moeder mist de psychologische zelfstandigheid en stabiliteit om hier zelf mee om te gaan. Kinderen zullen naar manieren gaan zoeken om deze crises te vermijden en/of de moeder willen verzorgen. Kinderen gaan de ouderrol vervullen en kunnen als volwassenen in hun relaties ook snel in de ‘reparatierol’ terechtkomen. Ze ontwikkelen vaak een codepente persoonlijkheid en worden volledig in beslag genomen door andermans problemen en emoties. Het is voor hen als volwassene belangrijk om grenzen te leren stellen, emotioneel volwassen te worden en hun verslaving aan drama te doorbreken.

3. De ‘ik eerst’-moeder

Deze moederschapsstijl wordt door veel sociologen en psychologen beschouwd als een ware onbehandelde epidemie in de maatschappij. Deze moeder kan omslaan van de meest charismatische persoon in de kamer naar kil en ongevoelig. Ze heeft een constante behoefte om speciaal te zijn en is een bundel van tegenstrijdigheden. Ze doet zich constant als beter dan anderen voor terwijl ze vanbinnen geregeerd wordt door een minderwaardigheidsgevoel. Als kind leer je deze moeder al gauw te pleasen. Het was een strijd haar erkenning en goedkeuring te krijgen, maar uiteindelijk ging het altijd weer over haar en haar leven. Je kreeg weinig complimenten, je moeder verdroeg geen kritiek of feedback. Als volwassene kun je extreem gevoelig zijn voor kritiek, defensief zijn, en het narcistische gedrag van je moeder gaan spiegelen, omdat je emotionele behoeften zo lang onvervuld gebleven zijn en je nog steeds zo’n behoefte hebt aan bevestiging.

4. De beste-vriendin-moeder

De beste-vriendin-moeder heeft de neiging om conflicten, lastige ouder-kindgesprekken, grenzen stellen en verantwoordelijkheid nemen te vermijden. Volgens Stephan Poulter ben je óf de beste vriendin van je kind, óf moeder: deze rollen zijn niet met elkaar te verenigen. De beste-vriendin-moeder kan gevoelens van verwaarlozing en boosheid creëren, omdat de moeder de rol van ouder niet op zich neemt. Het is alsof je er bent om de emotionele behoeften van je moeder te vervullen, maar die van jou genegeerd worden. Deze kinderen worden onmiddellijk een kleine volwassene en begrijpen later vaak niet waar hun gevoelens van wrok, verdriet, verlating en boosheid vandaan komen. Het is belangrijk om je boosheid te erkennen en alsnog manieren te vinden je emotionele behoeften te vervullen. Dat kun je voor jezelf doen, maar daarvoor kun je bijvoorbeeld ook (op een gezonde manier) andere moederfiguren in je leven inschakelen.

5. De complete moeder

In de complete moeder komen de beste delen van de voorgaande stijlen samen, plus meer. De complete moeder heeft empathie,  inzicht en is emotioneel evenwichtig. Ze heeft verantwoordelijkheid genomen voor de impact van haar eigen moederfactor en ziet haar kinderen als eigen individuen. Ze geeft ze veiligheid, compassie, gezonde grenzen en laat ze los wanneer dat nodig is. De kinderen leren op hun eigen gevoel en intuïtie te vertrouwen en voelen zich tegelijk volledig veilig en gedragen. Dit is natuurlijk allesbehalve een supermoeder die nooit fouten maakt. Ze is simpelweg stevig geankerd in haar toewijding aan het moederschap en haar eigen gezonde emotionele ontwikkeling.

Meer lezen?

Meer weten over de 5 moederschapsstijlen en de invloed ervan op jouw leven? Duik dan vooral De moederfactor van Stephan Poulter in. €29,95, via bol.com

Vond je dit een leuk artikel? Deel het!

Gerelateerde artikelen

NIEUWSBRIEF
We sturen je wekelijks een overzicht van de populairste artikelen en incidenteel een aanbieding!
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverklaring.
INSCHRIJVEN
close-link
Gratis Video's
Vul hieronder jouw e-mailadres in en krijg gratis toegang tot alle yoga video's! Daarnaast sturen we je wekelijks onze populairste artikelen en incidenteel een aanbieding.
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverlaring.
INSCHRIJVEN
close-link
NIEUWSBRIEF
We sturen je wekelijks een overzicht van de populairste artikelen en incidenteel een aanbieding.
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverklaring.
INSCHRIJVEN
close-link
Download nu jouw gratis Back to Balance mini guide


    We gaan zorgvuldig om met je gegevens en sturen af en toe een e-mail. Zie onze privacyverklaring.
    Download nu jouw gratis Conscious Aging mini guide


      We gaan zorgvuldig om met je gegevens en sturen af en toe een e-mail. Zie onze privacyverklaring.
      Download nu jouw gratis Body Guide mini


        We gaan zorgvuldig om met je gegevens en sturen af en toe een e-mail. Zie onze privacyverklaring.