Het menselijk lichaam bestaat voor zo’n 60% uit water. Je lijf heeft water nodig om te ademen, je eten te verteren, je gewrichten soepel te houden, afvalstoffen af te voeren, je brein goed te laten functioneren… Eigenlijk is er water nodig voor zo’n beetje elke lichaamsfunctie. Het is daarom cruciaal dat je gedurende de dag gehydrateerd blijft. Zéker op een tropisch warme dag. Krijg je onvoldoende vocht binnen, dan zal je lijf je dat ook laten weten. Hieronder lees je welke alarmbelletjes er dan gaan rinkelen en wanneer het écht gevaarlijk wordt.
Wanneer wordt te weinig water drinken écht gevaarlijk?
Je lichaam heeft water nodig voor bijna elk proces, denk hierbij aan:
- het regelen van de lichaamstemperatuur door zweten en ademhalen
- helpen bij de spijsvertering door speeksel te vormen en voedsel af te breken
- het bevochtigen van de slijmvliezen
- helpen de pH van het lichaam in evenwicht te brengen
- het smeren van gewrichten en het ruggenmerg
- de hersenen helpen bij het maken en gebruiken van bepaalde hormonen
- giftige stoffen uit de cellen te helpen vervoeren
- afvalstoffen uit te scheiden via de urine en de adem
- zuurstof door het hele lichaam te brengen
Zonder water kan je lichaam niet goed functioneren. Daarom is het belangrijk om voldoende water binnen te krijgen. Je verliest de hele dag door namelijk vocht, wanneer je ademt, zweet, huilt, plast… Het wordt dus aangeraden om gedurende de dag consistent kleine beetjes water te drinken om goed gehydrateerd te blijven. Vocht is zo belangrijk voor je lijf dat het je er meteen op zal attenderen als je er niet voldoende van binnenkrijgt. Milde uitdroging zorgt er al voor dat er minder bloed en zuurstof naar je brein stroomt, wat een ontstekingsreactie kan oproepen. Als je niet voldoende water drinkt kun je dus last krijgen van hoofdpijn, hersenmist of verwarring, vermoeidheid, stemmingswisselingen, en duizeligheid.
Signalen herkennen
Water speelt ook een belangrijke rol bij het soepel houden van je gewrichten en spieren. Een te laag vochtpeil kan dus ook zorgen voor gewrichtspijn en krampen of stijfheid in je spieren en pezen. Andere signalen dat je te weinig drinkt zijn bijvoorbeeld een droge mond en droge huid, dorst, en donkere urine. Het is belangrijk om deze signalen te leren herkennen. Als je aan het hardlopen bent en plotseling spierkrampen en hoofdpijn krijgt, grijp dan dus meteen naar je waterfles. Je loopt anders het risico op uitdroging.
Uitdroging
Enkele van de neveneffecten en risico’s van uitdroging zijn:
- een gebrek aan energie
- vermoeidheid
- verwondingen, zoals hittekrampen of een hitteberoerte
- zwelling van de hersenen
- toevallen
- hypovolemische shock
- nier- of ander orgaanfalen
- de dood
Hoe veel water?
Het algemene advies is om zeker 1,5 tot 2 liter vocht per dag te drinken. Thee zonder suiker telt ook mee, en je kunt ook vocht uit groente en fruit halen. Watermeloen, broccoli, wortels en komkommers bevatten veel water. Maar de hoeveelheid water die je precies nodig hebt hangt af van je lichaamsgewicht, hoe veel je sport, het klimaat waarin je leeft, en andere factoren. Je kunt ook kijken naar de kleur van je urine, als die heel lichtgeel is ben je goed gehydrateerd. Hoe dan ook is het belangrijk om vaak water te drinken, en altijd meteen te drinken als je dorst hebt.
Rehydrateren bij uitdroging
Als je uitgedroogd bent is het belangrijk om voorzichtig te zijn met je vochtinname. De geschikte methode om te rehydrateren zal van persoon tot persoon verschillen. Volwassenen hoeven misschien alleen maar water te drinken om te rehydrateren. Kleine kinderen kunnen een drank nodig hebben die naast water ook natrium bevat om het lichaam op de juiste manier aan te vullen. Het kan zijn dat kinderen deze oplossing eerst in heel kleine hoeveelheden moeten innemen. Als je ernstig uitgedroogd bent, kan intraveneuze toediening van water en zout nodig zijn.
Donkere urine
Naast hoofdpijn en vermoeidheid zijn er ook lichamelijke signalen die wijzen op een vochttekort. Een droge mond, gespannen huid, verminderde elasticiteit van de huid (test het door een huidplooitje op je hand omhoog te trekken. Blijft het even staan, dan ben je mogelijk uitgedroogd), donkere urine en minder vaak hoeven plassen zijn duidelijke waarschuwingssignalen. Ook spierkrampen, hartkloppingen en een opgejaagd gevoel kunnen ontstaan bij te weinig vocht.
Dorstsignaal
Wat veel mensen niet weten, is dat dorst vaak pas optreedt als je eigenlijk al licht uitgedroogd bent. Wachten op een dorstsignaal is dus niet voldoende. Zeker bij warm weer, sporten, koffie drinken of tijdens hormonale schommelingen (zoals tijdens de overgang) verlies je meer vocht dan je denkt. Zorg dat je altijd een flesje water bij je hebt en begin de dag met één of twee glazen water om je systeem op gang te helpen.
Wanneer wordt te weinig water drinken écht gevaarlijk?
Het menselijk lichaam kan opmerkelijk veel verdragen, maar zonder water houdt het snel op. In gematigde omstandigheden kan een gezond volwassene meestal 3 tot 4 dagen zonder water voordat er ernstige problemen ontstaan. Bij hoge temperaturen, intensieve inspanning of ziekte kan dat al binnen 24 uur kritiek worden. Zodra je minder drinkt dan je lichaam verbruikt, gaat het vochtgehalte in je bloed en cellen omlaag. Dit verstoort de balans van elektrolyten, waardoor zenuwen en spieren minder goed functioneren.
Levensbedreigend
De eerste systemen die in de problemen komen zijn je hersenfuncties (denk aan verwarring, hallucinaties, bewustzijnsverlies) en je nieren, die zonder voldoende vocht hun afvalstoffen niet meer kunnen afvoeren. Blijft het tekort bestaan, dan kan het leiden tot nierfalen, schade aan andere organen en uiteindelijk het uitvallen van organen. Omdat bijna elke lichaamsfunctie afhankelijk is van water, is uitdroging letterlijk levensbedreigend zodra je lichaam zijn reserves heeft opgebruikt.
Bron: wellandgood
