Pijn van de dood: het verdwijnt niet door er geen aandacht aan te schenken

by Karlijn Visser 13.08.2017

Michiel Engbers is docent geschiedenis op het Hageveld College in Heemstede. Naast dat hij jongeren de liefde voor vervlogen tijden bijbrengt, begeleidt hij een klein clubje met rouwverwerking binnen het kerngezin. Want wat doe je als puber wanneer je ouder, broertje of zusje is overleden en het de leegte is die overheerst? Door hen te helpen herinneren aan wie ze werkelijk zijn en de draad van het leven weer op te pakken met die ander in het hart. 

Pijn van de dood: het verdwijnt niet door er geen aandacht aan te schenken

hageveld college rouwverwerkingWaar volwassenen het verdriet tot op het bot voelen, gaan sommige jongeren ogenschijnlijk over tot de orde van de dag. Ze vertrekken naar hun kamer, zetten harde muziek op, sporten overmatig, brengen uren achter hun computer door of hangen met hun telefoon op de bank. Alles om het heftige verlies van een dierbare een plekje te geven en hun bijbehorende gevoelens te begrijpen. Rouwen is proberen het verdriet te verwerken en het leven opnieuw op te pakken. Een zware taak waar veel wisselende emoties bij komen kijken. Michiel en Margje Dessing begeleiden jaarlijks maximaal 10 jongeren op het Hageveld College die met een heftig verlies van een ouder, broer of zus te maken hebben gehad. Binnen de groep lotgenoten is ruimte voor het delen van gevoelens met behulp van oefeningen en het helpen van elkaar om het leven weer op te gaan pakken. Wij spraken Michiel over dit mooie initiatief.

Hoe is dit initiatief ontstaan?

Michiel: Het idee komt van Margje, een goede vriendin en tevens vertrouwenspersoon op school. We hebben zo’n 1450 leerlingen op het Hageveld College en jaarlijks zijn er tussen de 8 tot 10 jongeren die met een heftig verlies in het kerngezin te maken krijgen. Daar wilden we een vangnet voor creëren. Het cursusmateriaal is gebaseerd op de theorie van Dr. Riet Fiddelaers-Jaspers. Een expert op het gebied van rouwverwerking. Zelf ben ik mijn beiden ouders verloren, mijn moeder overleed toen ik 20 was, mijn vader een aantal jaar daarna. Ik ben dus ervaringsdeskundige. Op een middelbare school is er altijd wel een mentor die vraagt hoe het met een leerling gaat. Maar die laten niet snel hun ware gezicht zien. En wanneer een ouder van een leerling overlijdt, schakelen jongeren alweer vrij snel over tot de orde van de dag. Terwijl het kind in kwestie nog met een groot verdriet zit.

Waarom is rouwverwerking voor jongeren zo belangrijk?

Michiel: Veel jongeren houden zich thuis groot en zijn heel loyaal naar de overgebleven ouder. Ze tonen nauwelijks emoties. Wij bieden hen juist de kans om met hun gevoelens aan de slag te gaan en ze te uiten in een veilige setting.

Mis nooit meer iets van Holistik!

Schrijf je met de knop hieronder in voor onze newsletter & never miss a single story.
Ja, houd mij op de hoogte!

Lig er een taboe op rouwen?

Michiel: Oh ja! Nog niet al te lang geleden was het zelfs een compliment als ze over je zeiden ‘ze hield zich groot op de begrafenis’. Dat je een compliment krijgt voor het inhouden van je emoties terwijl je het er eigenlijk uit moet schreeuwen is van de gekken. Daar brengen wij verandering in.

Hoe gaat zo’n sessie in z’n werk?

Michiel: Na de verdoving die het grote verlies met zich mee brengt kan een jongere pas meedoen in onze groep. Het verdriet en de realiteit zijn dan ingedaald. We beginnen altijd met het aansteken van kaars in het midden. Wanneer iemand iets wil zeggen pakt hij de praatsteen, zo voorkomen we dat jongeren een druk voelen om zich te uiten en zich forceren. De 2e bijeenkomst is vaak het zwaarst: dan vragen we iedereen zijn verhaal te delen. Het is heel intensief, daarom doen we het met z’n tweeën. Ook als kinderen huilend weglopen moeten we dit op kunnen vangen. We eindigen de sessie met iets luchtigs. Margje is bijvoorbeeld handvaardigheidsdocent dus we knutselen er regelmatig op los, en eindigen aan tafel in plaats van in de kring. We willen niet dat de jongeren zwaar over hun toeren het pand verlaten. Aan het eind van het jaar vragen we hen een brief te schrijven aan de overleden persoon. Daarna verbranden we deze en stijgt de rook op, zodat de woorden bij degene boven terecht kunnen komen.

Wat is je persoonlijke missie?

Michiel: In 8 sessies van 2 uur verspreid over het schooljaar probeer ik de jongeren een klein duwtje in de goede richting te geven. Het is mooi om te zien hoe ze elkaar helpen, troosten en herkenning zien. In de rol als rouwverwerkingsbegeleider laat ik veel meer van mezelf zien dan als docent. Ik deel mijn eigen verhaal, stel me open en ben een mens in plaats van een afstandelijke docent. Na een sessie ben ik gesloopt maar de voldoening is groot. Wat we delen gaat over het leven en over de echt belangrijke dingen die zich daarin afspelen. Aan het eind het jaar ontvang ik veel complimenten van de ouders dat hun kind meer is gaan praten bijvoorbeeld. Daar doen we het voor!

Heb je tips voor jongeren die een rouwende vriend of vriendin hebben en hoe hier mee om te gaan?

Michiel: Maak ruimte voor het verdriet en blijf er juist wel bewust naar vragen, ook al vind je dat soms lastig en ben je bang voor de emoties die het misschien bij de ander oproept.

Brengt de dood ook iets positiefs?

Michiel: Het toont wat wel en niet belangrijk is in het leven. En het leren praten over gevoelens. Dat dat niet eng is maar helend werkt, is misschien wel één van de belangrijkste levenslessen die de dood bij de nabestaanden in werking kan zetten.

Mis nooit meer iets van Holistik!

Schrijf je met de knop hieronder in voor onze newsletter & never miss a single story.
Ja, houd mij op de hoogte!
Vond je dit een leuk artikel? Deel het!

Gerelateerde artikelen

NIEUWSBRIEF
Vul hieronder jouw e-mailadres in en wij sturen je wekelijks een overzicht van de populairste artikelen!
INSCHRIJVEN