Overprikkeling: professor in de neuropsychologie beantwoordt de belangrijkste vragen

Heart + Soul
overprikkeling

Nathalie Meertens
13.04.2021

Boodschappen doen in een drukke supermarkt, een kinderpartijtje of een serieus gesprek proberen te voeren in een lawaaierige ruimte. Allemaal situaties waarin je, vooral als je hoogsensitief bent, misschien verzucht dat je overprikkeld bent. Maar wat is overprikkeling eigenlijk precies? En is het wel het juiste woord om de overstimulatie van gezonde hersenen mee te beschrijven? Tania Nijboer, professor in de neuropsychologie, beantwoordde recent in een webinar de belangrijkste vragen over overprikkeling. Wij praten je bij.

Overprikkeling: professor in de neuropsychologie beantwoordt de belangrijkste vragen

Overprikkeling kan een symptoom zijn van verschillende aandoeningen, zoals depressie, autisme, ADHD, Parkinson, angststoornissen, migraine, burn-out en MS. Hersenletsel leidt in veel gevallen ook tot klachten van overprikkeling. En, inderdaad, ook gezonde hersenen kunnen soms overprikkeld raken, zegt Tanja Nijboer. Als je hoogsensitief bent, bijvoorbeeld. De overprikkeling is dan geen gevolg van een aandoening, maar van een persoonlijkheidskenmerk.

Wat is overprikkeling precies?

Als je je nog nooit overprikkeld hebt gevoeld is het misschien lastig je iets bij dit verhaal voor te stellen. Een eenduidige beschrijving kunnen we je niet geven, want iedereen ervaart overprikkeling in elke situatie net anders. Maar stel je bijvoorbeeld voor dat er 10 mensen tegelijk tegen je roepen en er van je wordt gevraagd dat je van zo veel mogelijk van hen precies hoort wat ze zeggen. Overprikkeling gaat vaak gepaard met hoofdpijn, vermoeidheid, stress, verminderde concentratie, slaapproblemen, onrust en overweldigende emoties. Sommige mensen kunnen zelfs uitvalsverschijnselen of koorts krijgen, gaan overgeven of een epileptische aanval krijgen. Afhankelijk van de mate van overprikkeling, persoonlijke factoren, en de mate van rust, kunnen deze gevolgen uren tot dagen aanhouden.

Weer terug in balans komen?

Download nu de gratis Mini Guide & ontvang Karlijn's persoonlijke tips
Download gratis mini-guideConscious Aging Mini Guide

Behandeling

De oorzaak van je overprikkeling zal bepalen hoe je er het beste mee om kunt gaan. Afhangende van je persoonlijke situatie kun je je huisarts, neuroloog, revalidatiearts of een psycholoog raadplegen. Er is (nog) geen eenduidige behandeling beschikbaar voor overprikkeling. Een professional kan bijvoorbeeld voorlichting, mindfulness en time management strategieën inzetten. Je kunt ook externe filters verkennen (zoals noise cancellation koptelefoons) of gesprekstherapie proberen. Het is in ieder geval belangrijk dat je ontdekt wat je triggers zijn en wat voor invloed factoren als slaap, voeding, beweging en emotioneel welzijn op je overprikkeling hebben. Hoe graag we soms ook willen denken van wel, wij mensen zijn allesbehalve constant. Het kan dus knap lastig en frustrerend zijn om te anticiperen op overprikkeling en er goed mee om te gaan. Wees vooral zo flexibel, compassievol en mild mogelijk met jezelf.

Grenzen stellen

Het is natuurlijk extra lastig dat je het van de buitenkant niet kunt zien als iemand overprikkeld is. Voor de één is boodschappen doen op het drukste moment van de dag een eitje, de ander komt compleet overprikkeld de supermarkt uit. En wat dacht je van de druk om altijd productief en fit te zijn in de moderne maatschappij? Vooral als je geen specifieke aandoening hebt kun je op onbegrip in je omgeving stuiten als je je grenzen leert stellen. Voor bijna elk (hoog)sensitief persoon kost dit leerproces vaak jaren, vooral als ze geen andere hoogsensitieve mensen om zich heen hebben. Als je wél een aandoening hebt, is het misschien nóg wel lastiger om te accepteren dat je niet aan kunt wat voorheen vanzelfsprekend was. Gun jezelf alle tijd die je nodig hebt om je grenzen te verkennen en je leven in te richten op een manier die goed is voor jou. Jij mag net zoveel ruimte innemen als mensen voor wie geen prikkel ooit te veel is.

Wat kun je als naaste doen?

Ook als naaste is het vooral een kwestie van leren en ontdekken wat voor de ander voor overprikkeling zorgt. Vooral als iemand als gevolg van bijvoorbeeld hersenletsel plotseling minder prikkels kan hebben, zal dit leerproces met vallen en opstaan gaan. Het beste wat je kunt doen is iemand vragen naar zijn/haar ervaring en zonder oordeel zijn/haar grenzen respecteren. Je kunt niet in iemand anders’ brein kijken en dat hoeft ook niet; met luisteren en ondersteunen waar nodig help je de ander al meer dan je denkt.

Kom thuis in je lichaam meditatiepakket

  • 60 minuten geleide meditaties voor een liefdevolle relatie met je lijf
  • Ingesproken door holistisch therapeut Suze Retera
  • Inclusief 30 pagina dik dossier + mini podcast
Bestel nu!Meditatie Guide

Bron: hersenstichting.nl

Vond je dit een leuk artikel? Deel het!

Gerelateerde artikelen

NIEUWSBRIEF
We sturen je wekelijks een overzicht van de populairste artikelen en incidenteel een aanbieding!
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverklaring.
INSCHRIJVEN
close-link
Gratis Video's
Vul hieronder jouw e-mailadres in en krijg gratis toegang tot alle yoga video's! Daarnaast sturen we je wekelijks onze populairste artikelen en incidenteel een aanbieding.
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverlaring.
INSCHRIJVEN
close-link
NIEUWSBRIEF
We sturen je wekelijks een overzicht van de populairste artikelen en incidenteel een aanbieding.
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverklaring.
INSCHRIJVEN
close-link
Download nu jouw gratis Back to Balance mini guide


    We gaan zorgvuldig om met je gegevens en sturen af en toe een e-mail. Zie onze privacyverklaring.
    Download nu jouw gratis Conscious Aging mini guide


      We gaan zorgvuldig om met je gegevens en sturen af en toe een e-mail. Zie onze privacyverklaring.
      Download nu jouw gratis Body Guide mini


        We gaan zorgvuldig om met je gegevens en sturen af en toe een e-mail. Zie onze privacyverklaring.