Renate de Leth: het moederschap is geen wedstrijd in jezelf wegcijferen

Moeder, partner, collega, vriendin, dochter en dan het liefst ook nog een beetje jezelf. Van vrouwen wordt nogal wat verwacht, en misschien verwachten ze zelf nog wel het meest. Hoe blijf je overeind tussen al die rollen en voel je nog wat jíj eigenlijk wilt? In haar boek Vrije vrouwen, vrije kinderen onderzoekt leerkracht, Conscious Parenting coach en moeder Renate de Leth hoe het anders kan. Wij spraken haar over moederschap, schuldgevoel en je eigen koers varen.

Renate de Leth: het moederschap is geen wedstrijd in jezelf wegcijferen

Renate de Leth (42) is getrouwd met Richard de Leth en moeder van Noah (16) en James (7). Als coach helpt ze vooral moeders die zichzelf ergens tussen gezin, werk en alle verwachtingen zijn kwijtgeraakt. Niet door ze nóg meer tips en to-do’s te geven, maar door samen te onderzoeken: waarom heb ik het eigenlijk zo druk? En waarom doe ik wat ik doe?

Waarom dit boek?

Renate: ‘Ik merkte dat ik mezelf een beetje was kwijtgeraakt in het hele moederschap en “zorgen voor”. Iemand stelde mij drie jaar geleden de vraag wat ik nu leuk vond om te doen, en ik had echt moeite deze oprecht te beantwoorden. “Ja Renate, wat vind jíj nu leuk om te doen?” Ik kwam niet verder dan lezen en wandelen met de hond… Waar was ikzelf gebleven? Ik ging, puur uit eigen interesse, want wat ik leuk vind is kinderen, ouders, onderwijs en opvoeding, die dynamiek is zo tof, de opleiding van dr. Shefali tot Conscious Parenting Coach volgen. Ik wilde geen coach worden, ik wilde gewoon heel graag leren. Ik leerde veel over mezelf, ik leerde mezelf afvragen: “Waarom doe je dit eigenlijk?” En goed voelen of ik, als ik “ja” zei, ook echt een “ja” voelde. En ja, toen ging het stromen. Ik sprak hierover met vriendinnen en begon toch als coach te werken. En ik voelde aan alles dat ik vrouwen hiermee meer wilde inspireren. Toen kwam het boek!’

Waarom hebben zoveel vrouwen het gevoel dat ze als moeder voortdurend tekortschieten?

‘Omdat we dat wel een beetje doen. We schieten tekort. We willen namelijk een goede moeder zijn, en die zorgt voor schone kleding, gevarieerde maaltijden, kapper- en tandartsbezoek, playdates, helpt op school en leest elke avond voor. Ga dat allemaal maar eens doen als je ook nog werkt, voor je ouders zorgt, vriendinnen wilt zien en een leuke partner probeert te zijn. Dat kan niet allemaal. Dus lopen onze kinderen soms in broeken met hoog water, eten ze te veel broodjes pindakaas en worden ze niet voorgelezen. Je moet ergens wat cliché “ballen laten vallen” om zelf overeind te blijven. Want dat staan we niet meer, we wankelen.

Uit recent onderzoek blijkt dat zo’n 40% van de werkende vrouwen burn-outklachten ervaart. Niet alleen door de werkdruk op kantoor, maar doordat alles door elkaar heen loopt. Belt school dat je dochter ziek is en snel je erheen, dan schiet je tekort als werknemer. Kun je niet weg en moet oma haar ophalen? Dan schiet je tekort als moeder. Je doet het verdorie nooit goed.’

Waar raken vrouwen zichzelf volgens jou het vaakst kwijt in de jungle van het ouderschap zodra ze moeder worden?

‘In onze pogingen het allemaal goed te willen doen. Het begint al tijdens de zwangerschap. ‘Sport je nog als je zwanger bent? Wat goed, je zorgt voor een sterk lijf!’ Maar net zo makkelijk krijg je te horen: ‘Sport je nog als je zwanger bent? Oh, kijk je wel uit?’ Er wordt geacht dat je gevarieerd eet en denkt om de nutriënten voor een gezonde baby. Terwijl veel vrouwen vooral het eerste trimester doorkomen op crackers of kroketten. Waar we al direct het gevoel hebben dat we falen. Of we zien andere zwangeren en denken dat zij zich wel goed voelen. Terwijl die aambeien bij haar niet zichtbaar zijn, hè? We willen het zo goed doen, dat we onszelf verliezen. Want wil ik echt sporten tijdens mijn zwangerschap? Of “wil” ik dit omdat anderen het doen, of zeggen dat het goed is? We raken ons interne kompas een beetje kwijt.’

Wat betekent ‘een vrije vrouw’ zijn voor jou?

‘Een vrije vrouw is zich bewust van wat zíj wil. Voor zichzelf en voor haar kinderen. Ook al roepen anderen dat ze het anders zou moeten doen. Zij vaart haar eigen koers. Daar is ze natuurlijk soms ook onzeker over. Dat mag er allemaal zijn. We vallen, we falen en we staan weer op. Een vrije vrouw realiseert zich dat zij fouten maakt, maar die perfecte andere moeder net zo.’

Je bent moeder én leerkracht. Heeft het moederschap veranderd hoe je naar kinderen kijkt?

‘Toen onze oudste was geboren, ben ik even het onderwijs uitgestapt. Ik merkte dat ik het lastig vond hoe sommige kinderen, die niet zo passen in een klas of niet goed meekomen, soms zo uit hun doen raken. Dat vond ik moeilijk. Voordat ik kinderen had, kon ik meer pragmatisch zijn. “Zo doen we het hier.” En na de geboorte van Noah zag ik elk kind anders en keek ik ook heel anders naar de ouders. Wat een enorme verantwoordelijkheid en vertrouwen, dat wij als leerkracht voor deze kinderen mogen zorgen.’

Wat levert het een kind op als zijn moeder stopt met proberen perfect te zijn?

‘Een veel leukere moeder. Sowieso zal die moeder veel minder gespannen zijn. Ze zegt ook vaker “nee” op dingen, waardoor er veel meer tijd is om samen LEGO te bouwen en suffe TikTok-filmpjes te maken.’

In welke concrete situaties zou je dit kunnen testen?

‘Jouw eigen verjaardag. Hoe vier jij je verjaardag? Doe je altijd hetzelfde? Waarom vul je het in zoals je dat doet? Wat zijn hierin voor jou belangrijke waarden? Het is immers jóuw dag. De enige dag in het jaar. Vier je dit op de manier die bij jou past? Of zit je zelfs op die dag met een fake glimlach koffie te schenken en je uit de naad te werken met de vaat omdat je vindt dat dat “zo hoort”? Ga dat eens voelen bij jezelf en test het eens. Doe eens op die dag wat JIJ wilt. En ja, dat kan ook gewoon met visite zijn. Als het echt is waar jij gelukkig van wordt.’

Stel dat een moeder dit leest terwijl ze moe is, kortaf tegen haar kinderen deed en zich daar vervolgens schuldig over voelt. Wat zou je nu het liefst tegen haar willen zeggen?

‘Ik snauwde vanmorgen ook tegen onze oudste. En belde hem daarna, want ik ging weg, om “sorry” te zeggen. Ja, hij was een oliebol. Maar ik had anders mogen reageren. Dan zeg ik sorry. We hoeven geen heiligen te zijn. We maken fouten en we zeggen sorry. En ik heb daarna met hem samen even een kopje thee gedronken. Weer even verbinding maken. Toen was het weer goed.’

Wil je nog een laatste wijze raad meegeven?

‘Wat mij betreft dé allerbelangrijkste tip: omring je met leuke mede-moeders. Vrouwen om je heen die je vertrouwt, met wie je kan lachen en op wie je kan leunen. Die uit zichzelf tegen je zeggen dat ze aambeien hebben. Want samen is veel leuker dan alleen. We hoeven het niet zelf uit te vinden.’

Volg Renate via Instagram of kijk op renateengberts.nl. Daar vind je ook haar boek ‘Vrije vrouwen, vrije kinderen’ (€20) en kun je het direct aanschaffen.