Waarom val je steeds op de verkeerde persoon? De psychologie achter terugkerende liefdespatronen…

Je neemt je voor dat het deze keer anders wordt. Iemand die wél beschikbaar is. Die duidelijk communiceert. Die niet telkens aantrekt en afstoot. En toch beland je opnieuw in een relatie waarin je hard moet werken voor aandacht, bevestiging of liefde. Het lijkt alsof je steeds op de verkeerde persoon valt. Maar klopt dat eigenlijk wel? Volgens therapeut en bestsellerauteur Marian Mudder niet. In haar boek Wat ik eerder had willen weten over de liefde beschrijft ze hoe verliefdheid vaak minder toevallig is dan we denken. Achter de aantrekkingskracht schuilt regelmatig een oud, vertrouwd patroon dat al veel eerder in ons leven is ontstaan. Op basis van onderstaande inzichten uit haar boek, ontdek je waarom we steeds opnieuw in dezelfde relatiedynamiek terecht kunnen komen.

Je kiest geen partner, maar een dynamiek

Verliefdheid voelt spontaan. Alsof iemand je plotseling raakt. Toch blijkt dat aantrekkingskracht voor een groot deel wordt beïnvloed door de manier waarop je als kind hebt leren hechten. Je zenuwstelsel ontwikkelt zich in de eerste levensjaren in contact met je ouders of andere belangrijke verzorgers. Daar leer je wat liefde is. Wanneer krijg je aandacht? Wanneer voel je je veilig? Mag je emoties laten zien? Moet je hard werken om gezien te worden? Of trek je je juist terug als iemand te dichtbij komt? Die ervaringen vormen een innerlijk relatiekompas. Als volwassene herken je dat kompas zelden bewust, maar het stuurt wel degelijk mee bij de mensen tot wie je je aangetrokken voelt. Daardoor herken je een nieuwe liefde soms niet omdat iemand werkelijk goed bij je past, maar omdat de onderliggende dynamiek bekend is.

Waarom gezonde liefde soms saai voelt

Wie opgroeide met emotionele onvoorspelbaarheid, kan rust gemakkelijk verwarren met een gebrek aan chemie. Een partner die duidelijk communiceert, beschikbaar is en geen spelletjes speelt, lijkt dan ineens minder spannend. Ondertussen kan iemand die afstandelijk, wisselvallig of moeilijk bereikbaar is juist enorm aantrekkelijk lijken. Je zenuwstelsel herkent simpelweg dit patroon en vertrouwd voelt veilig. Zelfs wanneer dat vertrouwde jarenlang spanning, onzekerheid of afwijzing betekende. Dat verklaart waarom mensen soms zeggen: “Ik wist eigenlijk vanaf het begin al dat dit niet goed voor me was, maar ik kon er geen afstand van nemen.”

Aantrekkingskracht zit niet alleen in de ander

Wanneer een relatie stukloopt, richten we onze aandacht vaak op de eigenschappen van de ander. Hij was emotioneel onbereikbaar. Zij durfde zich niet te verbinden. Hij gaf gemengde signalen. Daar zit natuurlijk een kern van waarheid in. Toch blijft één vraag vaak onbeantwoord: waarom voelde juist díe persoon zo onweerstaanbaar? Dat is een veel interessantere vraag. Want aantrekkingskracht ontstaat niet alleen door de ander, maar ook door wat diegene in jou activeert. Soms raakt iemand precies de plek waar je als kind al verlangde naar liefde, erkenning of bevestiging. Je bent dan niet alleen verliefd op de persoon tegenover je, maar ook op de hoop dat dit oude verhaal eindelijk een andere afloop krijgt.

Je zenuwstelsel kiest sneller dan je hoofd

We denken dat we in staat zijn om rationele keuzes maken. In werkelijkheid neemt je zenuwstelsel vaak een voorsprong. Binnen enkele seconden registreert je brein talloze signalen: stemgebruik, lichaamstaal, gezichtsuitdrukking en emotionele beschikbaarheid. Nog voordat je bewust hebt nagedacht, ontstaat er een gevoel van aantrekking of juist afstand. Dat proces is grotendeels onbewust. Juist daarom helpt het weinig om jezelf achteraf te verwijten dat je “weer de verkeerde hebt gekozen”. Je koos niet bewust voor pijn. Je zenuwstelsel koos voor iets wat het al kende. Dat inzicht verandert de vraag fundamenteel. Niet: Waarom val ik steeds op de verkeerde persoon? Maar: Waarom voelt dit type persoon zo vertrouwd?

Vier signalen dat je een oud patroon herhaalt

Oude ervaringen kunnen nog altijd invloed hebben op hoe jouw zenuwstelsel veiligheid en liefde herkent. Daardoor voelt een bepaalde dynamiek vertrouwd, zelfs als die je uiteindelijk meer energie kost dan oplevert. Herken je één of meer van de volgende signalen?

• Je voelt je vooral aangetrokken tot mensen die moeilijk te bereiken zijn.
• Je hebt het gevoel dat je liefde moet verdienen.
• Rust voelt al snel saai of vlak.
• Je bent voortdurend bezig met de ander, terwijl je jezelf onderweg kwijtraakt.

Een nieuw patroon begint niet bij de ander

De verleiding is groot om opnieuw op zoek te gaan naar een betere partner. Toch ligt de grootste verandering meestal ergens anders. Zodra je begrijpt welke dynamiek je onbewust blijft herhalen, ontstaat er ruimte om andere keuzes te maken. Dat vraagt soms iets ongemakkelijks. Een liefde die veilig voelt, geeft in het begin namelijk niet altijd dezelfde adrenalinekick als een relatie vol onzekerheid. Rust kan zelfs onwennig aanvoelen. Toch is dat vaak precies het verschil tussen verliefd worden op een patroon en werkelijk een verbinding aangaan met een ander. Het kan zomaar zijn dat de liefde van je leven niet degene is die je hart het hardst laat kloppen. Maar degene bij wie jouw zenuwstelsel eindelijk tot rust komt.

Over de auteur
Marian Mudder is therapeut, bestsellerauteur en actrice. Na een succesvolle carrière op televisie verdiepte ze zich in de psychologie achter angst, zelfkritiek, hechting en relaties. Al meer dan vijftien jaar begeleidt ze als EFT-therapeut mensen die vastlopen in terugkerende patronen, onzekerheid en stress. Haar boeken, waaronder Wat ik eerder had willen weten over angst, zelfliefde en acceptatie en Wat ik eerder had willen weten over de liefde, werden samen meer dan 50.000 keer verkocht. In haar werk combineert ze persoonlijke ervaringen met inzichten uit de psychologie en laat ze zien hoe oude overtuigingen en hechtingspatronen doorwerken in ons dagelijks leven én in de liefde.