We leven (gelukkig) in een tijd waarin steeds meer taboes worden doorbroken en we opener praten over mentale gezondheid, stress en burn-out. Maar er is een vorm van uitputting die vaak onbesproken blijft, zelfs bínnen relaties. Seksuoloog Mariëtte Sinninghe Damsté noemt het ‘seksmoeheid’, of in extreme vorm: ‘sex-out’ (seksuele burn-out). In haar praktijk ziet ze hoe vaak dit afspeelt achter menig gesloten deuren, terwijl het daarbuiten opvallend stil blijft. Lees mee over deze stille epidemie.
De stille epidemie in de slaapkamer: waarom zoveel stellen seksmoe zijn (en hoe het anders kan)
Mariëtte: “Bijna alle koppels die bij mij komen, worstelen met één terugkerend thema: verschil in zin. In 9 van de 10 heterorelaties heeft de vrouw minder zin dan haar mannelijke partner. In 1 op de 10 is het omgedraaid en verlangt de vrouw juist meer. Maar in beide gevallen ontstaat er verwijdering. Wat het extra pijnlijk maakt, is dat veel vrouwen én mannen zich alleen voelen in hun worsteling. Ze ervaren druk; van hun partner, maar ook van zichzelf. “Iedereen doet het toch gewoon?” Maar vanbinnen voelen ze weerstand, leegte of zelfs irritatie. En denken ze: wat is er mis met mij? Het fijne is: er ís niets mis met jou. Er is iets mis met hoe we seks zijn gaan begrijpen.”
Wat is seksmoeheid, en wanneer wordt het een sex-out?
“Seksmoeheid is het gevoel dat seksualiteit geen voeding meer geeft, maar energie kost. Dat wat ooit verbindend of speels voelde, nu eerder als een taak of verplichting wordt ervaren. De top 3 kenmerken bij vrouwen zijn verminderde lustgevoelens, minder aantrekkingskracht en minder nieuwsgierigheid naar de partner. Meer dan 70% van de vrouwen herkent zich hierin. Bij mannen uit seksmoeheid zich vaker in spanning rondom het onderwerp seks, en gevoelens van frustratie en machteloosheid: “Waarom lopen we hier nou vast?”
Wanneer seksmoeheid verdiept, spreken we van sex-out: een seksuele burn-out. In die fase is er vaak nauwelijks nog zin of seksuele activiteit. Ongeveer 45% van de vrouwen en 35% van de mannen bevindt zich in zo’n fase. Wat begint als lichte tegenzin, kan dus uitgroeien tot volledige uitputting op seksueel vlak.
Hoe zijn we hier beland?
“We leven in een cultuur waarin seks maakbaar lijkt. Waarin we onbewust proberen te voldoen aan een bepaald beeld: hoe vaak het ‘hoort’, hoe het ‘moet’, hoe het eruitziet. De focus ligt op prestatie, ontlading en het piekorgasme. Seks wordt zo iets wat je doet in plaats van ervaart.
Veel vrouwen zijn daarbij een mannelijk projectiebeeld van seks gaan leven. Gericht op penetratie, snelle opwinding en klaarkomen. Niet alleen de seksspeeltjesindustrie, maar ook films en media versterken dat beeld. Terwijl veel vrouwen niet primair op zoek zijn naar ontlading, maar juist naar de diepere lagen van contact, verbinding, gezien worden en zich veilig voelen. Hun seksualiteit stroomt niet alleen vanuit het bekken, maar via het hart. Wanneer seks gereduceerd wordt tot prestatie of ‘even ontladen’, droogt het verlangen op.
En de man? Die is vaak blij als hij één keer per week kan ontladen, het liefst in een vrouw. Maar ook daaronder ligt een dieper verlangen. Via penetratie wil hij liefde voelen en zich welkom voelen in haar lichaam. Wanneer een vrouw niet ‘thuis’ is in zichzelf, niet in haar lijf, niet in haar gevoel, komt hij van een koude kermis thuis. Hij voelt deze afstand, en zij voelt druk. En daar beginnen de irritaties en discussies.”
Er is een way-out
Het goede nieuws is: seksmoeheid is geen finaal eindstation, maar een signaal wat ons iets probeert te vertellen. Volgens Mariëtte vraagt het niet om harder je best doen, maar om een andere benadering van intimiteit.
Ze werkt met vier stappen die helpen om weer beweging te brengen in vastgelopen seksualiteit:
-
zelfliefde
Echte intimiteit begint niet bij de ander, maar bij jezelf. Kun je voelen wat je nodig hebt? Waar je grenzen liggen? Veel mensen zijn het contact met hun eigen lichaam en verlangen kwijtgeraakt. -
vertraging en overgave
In plaats van toewerken naar een doel, nodigt deze stap uit om te vertragen. Uit je hoofd, terug in je lijf. Seks hoeft nergens heen te gaan; en juist dán kan het ons weer iets gaan geven. -
hartsverbinding
Veiligheid is de basis van verlangen. Kun je delen wat er in je leeft, zonder oordeel of verwijt? Intimiteit verdiept wanneer er ruimte is voor echte communicatie. -
hartstocht vanuit echtheid
Passie ontstaat niet uit druk of verwachting, maar uit ruimte. Wanneer verlangen weer van binnenuit mag komen, kan het zich opnieuw laten zien, vaak op een andere, meer ontspannen manier.
Andere seks
Wat Mariëtte in haar praktijk ziet, is dat er iets verschuift wanneer stellen via deze stappen beweging maken. Niet per se meer seks, maar andere seks; meer verbonden, minder beladen. En dat werkt door in de relatie. Seksmoeheid betekent niet dat er iets stuk is, maar dat iets nieuws wil ontstaan. Vaak begint dat met simpelweg met erkennen: we zitten hier samen in.
Wil je onderzoeken waar jij staat als het gaat om seksmoeheid? Mariëtte ontwikkelde een korte test die je inzicht geeft in je huidige fase en patronen.
Meer over haar visie en aanpak lees je in haar boek SEX-OUT – in 4 stappen uit je seksuele burn-out.
