Afscheid nemen in tijden van Corona: deze rituelen verzachten het verdriet

Heart + Soul
afscheid ritueel corona
Karlijn Visser Evelyn van Hasselt

Holistik
15.04.2020

Stel je voor, iemand die je goed kent moet afscheid nemen van een dierbare. Je steun betuigen voelt door alle maatregelen als een haast onmogelijke opgave. Je kunt niet naar de uitvaart, rouwbezoek is zeer beperkt mogelijk… Hoe blijven we in verbinding met elkaar in een tijd dat we elkaar niet eens de hand mogen schudden? Om over een broodnodige knuffel nog maar te zwijgen. We vroegen ritueelbegeleider Hanke Amels om goed raad.

Afscheid nemen in tijden van Corona: deze rituelen verzachten het verdriet

Hanke: De maatregelen rondom het Coronavirus maken dat uitvaartdiensten momenteel aan allerlei regels zijn gebonden. En dit zal voorlopig nog wel even zo blijven. Dat terwijl het bijwonen van een dienst een belangrijk onderdeel is van het afscheidsritueel. Ook als je de overledene niet (goed) kende. Vaak zijn we aanwezig om de nabestaanden te steunen op een voor hen loodzware dag. Nu we onze steun niet kunnen betuigen door fysiek aanwezig te zijn, komen we voor een lastige kwestie te staan. Hoe laten we onze betrokkenheid en medeleven zien terwijl we niet bij de rouwdienst kunnen zijn? Hoe blijven we in verbinding met de nabestaanden en geven we hen het gevoel dat ze er niet alleen voor staan?

Dit is pas het begin

Realiseer je: dit is pas het begin. Natuurlijk wil je graag nú iets doen. Je voelt nu het grote verdriet. Je voelt je machteloos. Ook jij bent verdrietig. Je wilt graag troosten, je vriend of vriendin knuffelen. Helaas, dat moet echt via de online kanalen. Geef je daaraan over. Accepteer het. Mensen maken dit mee. Dit is de realiteit. Maar, dit is pas het begin. Dit verlies begint nu pas. Dus laat van je horen, nu. Maar ook over zes weken, zes maanden en ook over zes jaar. Dit is voor altijd.

Doe normaal

Doe wat je normaal ook zou doen; bel, app, ga langs en zwaai desnoods door het raam. Laat van je horen. Val vooral niet stil. Als je geen woorden hebt, zeg dat dan. Als je het heel erg vindt, zeg dat dan. Het is oké als je het spannend vindt.

Wil je niets meer missen van Holistik?

Vergeet dan niet om ons ook te volgen op Instagram!
Ga naar instagram

Rituelen voor thuis

Er zijn kleine rituelen die jij kunt doen om zelf met je gedachten aanwezig te zijn bij de mensen die het verlies meemaken. Laat de nabestaanden vooral ook weten dat je deze rituelen thuis doet. Ook al heb je het gevoel dat je ver van de familie afstaat. Het geeft altijd troost. Het is heel fijn als je hoort dat iemand op afstand zo meeleeft en dat jouw geliefde veel voor iemand heeft betekend.

  • Wil je graag iets doen? Maak een pan soep en breng het langs. Licht verteerbaar en toch voedzaam. Precies wat iemand in rouw nodig heeft. En mocht er teveel zijn dan kan het in de vriezer. Ook fijn.
  • Een kaarsje aansteken op het tijdstip van de rouwdienst. Koop of kies een mooi kaarsje dat je aansteekt op het tijdstip van de rouwdienst. Als er geen livestream is dan kan je ook heel mooi in gedachten aanwezig zijn. Zet muziek op die herinneringen losmaken. Lees teksten die jou doen denken aan deze persoon of deze familie. Beleef het afscheidsritueel mee op afstand.
  • Koop een mooi lint dat je doet denken aan de overledene. Knoop dat lint in een boom, aan je balkon, een plek waar de wind waait. Knip een stuk van dat lint af en stuur het op naar de nabestaanden. Beschrijf wat het lint voor jou betekent en waarom het jou doet denken aan degene die is overleden. Je creëert hiermee een prachtige fysieke herinnering voor nu en een dankbaar gespreksonderwerp voor later als je elkaar weer ziet bij jou thuis.
  • Maak een erehaag. Stel je met meer mensen op langs de route naar de uitvaartlocatie, natuurlijk op 1,5 meter afstand. Of zorg dat je na afloop van de uitvaart zichtbaar aanwezig bent voor de nabestaanden. Met je hand op je hart geef je een teken van betrokkenheid als nieuwe manier van condoleren.
  • Maak een erecirkel. Lange linten helpen om de afstand te bewaren en om toch verbonden te zijn. Door een cirkel te maken om de nabestaanden laat je zien dat je er voor ze bent. Dat je om ze heen staat. Dit kan je organiseren in overleg met degene die de uitvaartdienst leidt. Je kunt het ook spontaan laten ontstaan.

En zo zijn er nog veel meer mooie rituelen die je kan doen om je medeleven te tonen. Het belangrijkste hierbij is dat je ze doet vanuit je hart. Is er iets dat je voelt dat je moet doen? Doe het. Dan kan het nooit verkeerd zijn. Dit onderwerp is misschien nieuw voor je. Wellicht moet je uit je comfortzone, vind je het spannend. Maar doe het maar. Daar zit de grootste winst.

Hanke Amels is ritueelbegeleider bij haar bedrijf Fier het Leven. Ze begeleidt mensen bij het maken van rituelen om het leven te fieren. Omdat het gaat over vieren van waar je ‘fier’ op bent. Waar je trots op bent. Met haar blogs en een eigen podcast inspireert ze jou om meer te fieren.

Foto collage Evelyn en Karlijn Twee foto's Evelyn en Karlijn

Mis nooit meer iets van Holistik!

Schrijf je in voor onze newsletter & never miss a single story.
Ja, houd mij op de hoogte!
Vond je dit een leuk artikel? Deel het!

Gerelateerde artikelen

NIEUWSBRIEF
We sturen je wekelijks een overzicht van de populairste artikelen en incidenteel een aanbieding!
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverklaring.
INSCHRIJVEN
close-link
Gratis Video's
Vul hieronder jouw e-mailadres in en krijg gratis toegang tot alle yoga video's! Daarnaast sturen we je wekelijks onze populairste artikelen en incidenteel een aanbieding.
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverlaring.
INSCHRIJVEN
close-link
NIEUWSBRIEF
We sturen je wekelijks een overzicht van de populairste artikelen en incidenteel een aanbieding.
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverklaring.
INSCHRIJVEN
close-link
Reserveer!
Wil je verzekerd zijn van een box? Vul hieronder je e-mailadres in en we zetten je op de speciale pre-order lijst! Dan ontvang je als eerste een mailtje als de nieuwe box online staat.
INSCHRIJVEN
close-link