Je kunt gezond eten en toch structureel te weinig binnenkrijgen. Zeker als je regelmatig sport, gaat het bij RED-S niet alleen om wát je eet, maar vooral om of je voldoende energie (calorieën) binnenkrijgt in verhouding tot wat je verbruikt. Dat tekort is niet altijd gelijk zichtbaar, maar kan wel grote invloed hebben op je hormonen, herstel en algehele functioneren. Lees je mee?
RED-S syndroom: waarom je klachten kunnen ontstaan door een energietekort
40+ Krachttraining bundel
• 60 minuten masterclass van een personal trainer• 3 kant-en-klare krachttraining schema's
• E-book over trainen volgens je vrouwelijke cyclus
Bestel bundel voor €19,95
Wat is het RED-S syndroom?
Het RED-S syndroom (Relative Energy Deficiency in Sport) ontstaat wanneer je lichaam structureel te weinig energie overhoudt om alle processen goed te laten functioneren. Dat heeft niet alleen te maken met wat je eet, maar ook met hoeveel je beweegt. Wanneer de balans langdurig negatief is, gaat het lichaam prioriteiten stellen. Beweging blijft mogelijk, maar herstel, hormoonproductie en andere essentiële functies worden teruggeschroefd. Dit kan leiden tot uiteenlopende klachten, zoals aanhoudende vermoeidheid, een verstoorde menstruatiecyclus, terugkerende blessures of een verminderde weerstand. Het Internationaal Olympisch Comité beschrijft RED-S als een aandoening die meerdere lichaamssystemen beïnvloedt, waaronder metabolisme, botgezondheid en hormonale balans (Mountjoy et al., 2018; Elliott-Sale et al., 2023).
Waarom komt RED-S steeds vaker voor?
RED-S krijgt meer aandacht, maar lijkt ook vaker voor te komen. Dat heeft deels te maken met hoe er tegenwoordig wordt gesport en gegeten. Intensieve trainingsvormen zoals hardlopen, HIIT of krachttraining worden regelmatig gecombineerd met voedingspatronen die juist gericht zijn op beperking, zoals intermittent fasting of caloriearm eten. Die combinatie kan ongemerkt leiden tot een chronisch energietekort. Zeker wanneer prestaties, uiterlijk of slank zijn belangrijk worden gevonden, ontstaat er druk om minder te eten dan het lichaam nodig heeft. Klachten worden vervolgens niet altijd herkend als samenhangend geheel, maar eerder los van elkaar gezien.
Wie krijgen RED-S?
Hoewel RED-S vaak wordt geassocieerd met topsport, komt het ook voor bij mensen die recreatief sporten en bewust met voeding bezig zijn. Het risico neemt toe wanneer de energievraag van het lichaam stijgt, maar de inname niet meegroeit. Dat zie je bijvoorbeeld bij:
- duursporten zoals hardlopen of wielrennen
- sporten waarbij lichaamsgewicht een rol speelt
- voedingspatronen waarbij structureel minder wordt gegeten
Het gaat daarbij niet alleen om extreem gedrag. Ook bij een ogenschijnlijk gezond leefpatroon kan een disbalans ontstaan, zeker wanneer trainingen intensiever worden zonder dat daar extra voeding tegenover staat.
Wat gebeurt er in je lichaam?
Bij een langdurig energietekort schakelt het lichaam over op een soort spaarstand. Energie wordt verdeeld naar processen die direct nodig zijn om te functioneren, terwijl andere systemen worden afgeremd. Dat zie je onder andere terug in hormonale veranderingen, een verminderde botopbouw en een lagere immuniteit. Ook mentale klachten kunnen ontstaan, zoals prikkelbaarheid, somberheid of moeite met concentratie. Deze reacties zijn geen op zichzelf staande problemen, maar signalen dat het lichaam probeert om met minder energie toch te blijven functioneren.
Wat kun je eraan doen?
Herstel begint bij het herstellen van je energiebalans. Dat betekent dat er voldoende energie beschikbaar moet zijn voor zowel beweging als herstel. In de praktijk vraagt dat om een combinatie van meer eten en tijdelijk minder intensief trainen. Denk aan:
- maaltijden beter afstemmen op je trainingsbelasting
- regelmaat aanbrengen in eetmomenten
- ruimte maken voor herstel tussen trainingen
Bij aanhoudende klachten is begeleiding door een arts of diëtist belangrijk, zodat onderliggende tekorten en hormonale verstoringen goed in kaart worden gebracht.
Wanneer is het goed om alert te zijn?
RED-S ontwikkelt zich vaak geleidelijk, waardoor signalen makkelijk worden genegeerd. Wanneer klachten zoals vermoeidheid, een verstoorde cyclus, terugkerende blessures of een laag energieniveau blijven aanhouden, kan het zinvol zijn om naar je energiebalans te kijken. Niet alles is stress of drukte. Soms vraagt het lichaam simpelweg om meer brandstof dan het krijgt.
40+ Krachttraining bundel
• 60 minuten masterclass van een personal trainer• 3 kant-en-klare krachttraining schema's
• E-book over trainen volgens je vrouwelijke cyclus
Bestel bundel voor €19,95
Bronnen
- Mountjoy, M. et al. (2018). IOC consensus statement on RED-S. British Journal of Sports Medicine.
- Elliott-Sale, K.J. et al. (2023). Energy deficiency in sport: updated perspectives. Endocrine Reviews.
