Perimenopauze als wake-up call: dit willen je hormonen jou vertellen
Het is nogal wat die hormonen waar wij als vrouw mee te maken hebben. Veel vrouwen die bij Body Confidence coach Anita Mulderij komen, denken dat er iets “mis” is met hun hormonen. Ze ervaren klachten als vermoeidheid, onrust, cravings of merken dat hun lichaam verandert op een manier die ze niet herkennen. Vaak komt dan de vraag: “wat moet ik eten, wat moet ik doen om dit te herstellen?” Logisch. We willen ons goed voelen en zoeken houvast in voeding, slaap en leefstijl. En ja, die basis is essentieel. Maar hormonale klachten vragen vaak om méér dan alleen het optimaliseren van je leefstijl. In de perimenopauze wordt dat steeds zichtbaarder.
De perimenopauze als wake-up call: dit willen je hormonen je vertellen
Anita: ‘Wat soms vergeten wordt is dat hormonen niet op zichzelf staan maar dat het stofjes zijn die reageren op jou. Op hoe je leeft, wat je eet en drinkt, de kleding die je draagt, make up en schoonmaakspullen die je gebruikt, de lucht die je inademt, de medicijnen die je gebruikt, de hoeveelheid spanning die je lichaam draagt, stress, je gedachten, gevoelens en je zelfbeeld. Ze bewegen mee met je binnen- en buitenwereld. Ook in optimale staat bewegen ze continu, het is daarom lastig om te bepalen wat op een bepaald moment precies nodig is om je hormonen in balans te houden. Naast dat ze door de perimenopauze schommelen, veranderen ze ook als reactie op de context van je leven, je gedachten, emoties, je acties, hoe je die doet en hoe je je voelt terwijl je ze doet.
Alle ballen hoog houden
Je gedachten beïnvloeden je biologie. Als je anders leert kijken naar jezelf en je lichaam, zie je vaak dat je systeem daarop positief op reageert. Het is namelijk niet mogelijk om een hormonale balans te vinden als je de hele dag stressvolle gedachten hebt over jezelf, je hormonen en in overdrive bent (wat veel vrouwen wel zijn). Dat laatste heeft te maken met dat veel vrouwen zichzelf makkelijk aanpassen, alle ballen hoog willen houden, de belangen van anderen vooropzetten en niet naar hun eigen verlangens luisteren. Dat geeft stress op de onderstroom. Naast je voeding optimaliseren is het daarom van belang om jezelf de vraag te stellen waar je leven uit balans is en of je eerlijk bent naar jezelf. Leef je je leven zoals jij wilt of hoe je het zou “moeten” doen?
De diepere laag
De perimenopauze is de fase waarin het lichaam eerlijker wordt. Het laat zien wanneer iets niet klopt. Wanneer je over je grens gaat, wanneer je moe bent maar toch doorgaat, wanneer je jezelf niet uitspreekt en het inslikt. Als je dat niet door hebt kan dit zich uiten in:
- Cravings
- Onrust in je lichaam
- Vasthouden van gewicht
- Meer hormonale schommelingen
Je lichaam communiceert continu met je door signalen te geven. En waar je die in je dertiger jaren nog kon negeren, red je het daar niet meer mee als je boven de 40 bent en vraagt het om bewustzijn en afstemming.
Spiritueel gezien worden hormonale klachten vaak gekoppeld aan thema’s als:
- Jezelf aanpassen
- Disconnectie van je ware verlangens en je innerlijke stem
- Disbalans tussen mannelijke en vrouwelijke energie (doen en zijn)
- Moeite hebben met grenzen stellen
- Oude rollen blijven dragen
- Moeite met loslaten
Je kunt klachten door hormonale disbalans ook wel zien als uitnodiging om je persoonlijke behoeften weer te leren eren en daar integer naar te worden. En om donkere delen van jezelf te omarmen, meer te rusten, emoties ruimte te geven in plaats van altijd productief moeten zijn en doorgaan. Iets wat de snelle maatschappij misschien van je lijkt te vragen maar wat eigenlijk heel onnatuurlijk is voor een vrouw met een cyclus. De perimenopauze wordt daarom niet alleen gezien als een fysieke overgang, maar ook als een innerlijke verschuiving, een fase waarin iets ouds niet meer past en iets nieuws zich aandient, vaak nog zonder duidelijke vorm. Dat kan spannend zijn en onrust geven in je lichaam en je hoofd. Het is iets waar veel vrouwen op vastlopen, waar ik in mijn werk dagelijks mee help.
Basisvoeding en leefstijl tips voor hormonen
De perimenopauze is dus een tijd waarin je eerlijk mag worden naar jezelf, je verlangens en je grenzen. Waar je gevoel mag toelaten en aanwezig mag leren zijn bij jezelf meer dan alles proberen op te lossen.
Ter ondersteuning van je lichaam kun je veel doen om je hormonen te helpen. Qua voeding en leefstijl zijn het belangrijkst:
- Je bloedsuikerspiegel reguleren door focus op eiwitten, gezonde vetten en vezels
- Zo clean mogelijk eten
- Daglicht
- Natuurlijke make-up en schoonmaakspullen gebruiken
- Krachttraining 3x per week max 45 minuten
- Dagelijks wandelen
Zorg ervoor dat je niet rigide wordt, maar vanuit zachtheid naar jezelf blijf kijken. Als je schommelende hormonen hebt, help je je hormonen door jezelf stabiliteit, ritme en houvast te geven.
Wat je lichaam van je nodig heeft naast voeding en leefstijl
- Maak ruimte voor ontlading en ontprikkeling
Spanning bouwt zich op in je lichaam en je hormonen reageren daarop. Neem daarom bewust korte rustmomenten zonder input: geen telefoon, geen podcast, even niets. Maak het klein: een paar minuten pauze, je lichaam losschudden, diep zuchten en je schouders laten zakken. Zo geef je je lichaam het signaal dat het mag ontspannen.
- Pauze knop bij cravings
Als je jezelf reguleert met eten, is dit een belangrijke stap. Eten zonder honger is vaak een manier om iets niet te hoeven voelen. Vooral suikerrijk eten kan later zorgen voor prikkelbaarheid, slechter slapen en een opgeblazen gevoel. Oefen met een korte pauze voordat je iets pakt. Stop even, voel wat er in je lichaam gebeurt en leg eventueel een hand op de plek waar je spanning voelt. Vraag jezelf: wat heb ik nu echt nodig? Soms is dat eten, maar vaak ook rust, ontspanning of gewoon even niets hoeven.
- Leef volgens je natuurlijke ritme
Je lichaam heeft een sterk bioritme, maar raakt snel verstoord door schermen, weinig daglicht en te laat naar bed gaan. Dat heeft direct invloed op je hormonen, ook als je verder gezond leeft. Signalen van disbalans zijn bijvoorbeeld moe wakker worden, ’s nachts “aan” staan of juist ’s avonds energie krijgen. Ondersteun je ritme door ’s ochtends daglicht te pakken, op tijd te slapen en je grootste maaltijden in de ochtend en als lunch te eten. Hoe meer je meebeweegt met je natuurlijke ritme, hoe stabieler je je voelt.
- Laat emoties er zijn
Hormonale schommelingen kunnen je emoties versterken. Voor je het weet zit je vast in gedachten dat alles zwaar of moeilijk is. Het helpt om je cyclus bij te houden, zodat je herkent wat er gebeurt. Zet het in je agenda zodat je je ervan bewust blijft. Als emoties opkomen, probeer er niet tegen te vechten maar erken wat je voelt: dit is intens, en dat is oké. Geef jezelf wat extra rust, ventileer bij een vriendin of ga naar buiten. Blijf vooral mild naar jezelf.
- Stel grenzen die kloppen voor jou
Als je in de overleefstand blijft en alles blijft dragen, blijven je hormonen daarop reageren. De perimenopauze nodigt je uit om eerlijk te kijken: waar wil je echt ‘ja’ tegen zeggen en waar niet meer? Oefen met kleine nee’s en neem een moment voordat je automatisch instemt. Betrek je lichaam daarbij. Het laat vaak eerder dan je hoofd voelen wat klopt.
- Luister naar je innerlijke stem
Bij hormonale schommelingen kan twijfel de kop op steken. Juist dan kan stilte je veel vertellen. Neem bijvoorbeeld in de ochtend een moment en stel jezelf de vraag: is dit goed voor mij? Luister naar wat er opkomt. Kun je daarnaar handelen — of dat nu een ja, een nee of nog geen antwoord is? Dat vraagt moed in een wereld die snel gaat. Maar juist door naar jezelf te luisteren en minder te leunen op wat anderen vinden, ontstaat rust en stevigheid.
Tot slot
De perimenopauze is dus niet bedoeld om strakker in een regime te gaan met jezelf maar om harmonie in jezelf te creëren. Je hormonen reageren op hoe eerlijk jij bent met jezelf, op de mate waarin jij aanwezig kunt blijven als het ongemakkelijk wordt. Als je dichtbij jezelf kunt blijven, jezelf kunt dragen in je emoties en gevoelens zonder het te zien als: “er is iets mis met mij of mijn hormonen zijn uit balans” dan ga je voelen dat je de wereld aan kunt, misschien wel juist in deze fase van het leven!
