(On)gewenst kinderloos en Moederdag: zo ga je daarmee om

Heart + Soul
Lisette Schuitemaker, gelukkig zonder kinderen, boek, moederdag
Karlijn Visser Evelyn van Hasselt

Holistik
06.05.2019

Wel of geen kinderen? Hoe kom je tot die keuze en hoe ziet een leven zonder kinderen er eigenlijk uit? Lisette Schuitemaker (schrijfster van boeken over persoonlijke ontwikkeling) baseert haar boek “Gelukkig zonder kinderen” op een wereldwijd onderzoek. Zij sprak met vrouwen en mannen wereldwijd van 29 tot 92 jaar, met verschillende achtergronden over hoe ze hun leven zonder kinderen ervaren. Voor Holistik schreef ze eerder deze persoonlijke blog, over de vier seizoenen waar je als kinderloze vrouw doorheen gaat en die anders ervaart dan mensen mét kinderen. Een dag als Moederdag kan voor vrouwen zonder kinderen weer allerlei grote vraagstukken rondom dit thema op scherp zetten. Lisette dook in de materie en pleit voor een internationale dag voor niet-moeders. 

(On)gewenst kinderloos en Moederdag: zo ga je daarmee om

lisette schuitenmaker, gelukkig zonder kinderen, boekLisette: ‘Op 12 mei is het Moederdag. Al vroeg zullen veel kleine voetjes naar de keuken sluipen om fluisterend aan de slag te gaan voor het traditionele ontbijt op bed. Oudere kinderen die al uit huis zijn, komen als het goed is langs met taart of een mooi boeket. Een kaart met lieve woorden is wel het minste dat een moeder op deze dag mag verwachten. Hoe volkomen verdiend dat op die ene dag in het jaar de ontzagwekkende vrouwen die een kind baarden, het aan de borst koesterden en naar hun beste weten opvoed(d)en, in het zonnetje worden gezet. Maar we zijn niet allemaal moeder. Zo is, om maar een cijfer te noemen, 18 procent van de vrouwen die in 1970 werden geboren geen moeder geworden. Ze worden dit jaar 49 dus de kans dat het nog gaat gebeuren is miniem. Als eerste generatie hadden ze de beschikking over voorbehoedsmiddelen en zo beschikten ze over hun eigen leven of ze schikten zich in hun lot. Steeds meer vrouwen blijven kinderloos, gewild of ongewild. Wij willen ook wel een dag.

Alternatief voor eigen kinderen

Een enkele uitzondering daargelaten had iedereen die ik voor mijn boek over het rijke leven zonder kinderen sprak, op de een of andere manier wel jonge mensen om zich heen. De een heeft om de week de kinderen van haar nieuwe partner in huis. Een ander is dikke vriendinnen met de twee dochters van haar man met wie ze niet samenwoont, omdat ze de opvoeding graag geheel en al aan hem overlaat, zodat ze zelf haar vrije gang kan gaan. Een stel dat elkaar te laat ontmoette om nog aan kinderen te beginnen, heeft om het weekend het dochtertje te logeren van een alleenstaande moeder verderop in de straat. Zo kunnen zij hun kinderliefde kwijt en heeft de moeder een paar dagen voor zichzelf. Een ander stel heeft na verwoede pogingen om kinderen te krijgen bewust besloten om een actieve rol te spelen in het leven van de kinderen van hun beste vrienden. Een vrouw die jaren lesgaf heeft nog altijd contact met een aantal leerlingen die graag langskomen om hun vraagstukken met haar tegen het licht te houden. “Ieder kind zou een extra volwassene in hun leven moeten hebben,” merkte zij op. “Iemand met wie je niet in conflict raakt over wat je niet en wel mag, een buitenstaander die wel de rode draad van je leven volgt en die je soms beter kan zien dan de ouders met hun verwachtingen.” Zelf ben ik vooral een actieve tante. Ik prijs me gelukkig dat mijn broers en zusje wel kinderen kregen die ik al hun hele leven ken en met wie ik uitwissel over wat er speelt in hun leven en het mijne.

Betrokken buitenstaander

Hoe sterk de band ook met deze kinderen, we vervullen niet allemaal een moederrol. Veel van ons zijn een betrokken buitenstaander. Niemand die het mooier kan zeggen dan Renate Dorrestein. In haar niet lang voor haar dood vorig jaar verschenen zelfportret ‘Dagelijks werk – een schrijversleven’ heeft zij het over de talloze ‘aanleunkinderen’ die voortdurend op haar stoep staan. Voor deze kinderen, schrijft ze, is zij de aangewezen buitengaatse volwassene, eentje die niet zoals hun ouders een agenda met hen heeft en bij wie ze van harte welkom zijn met een goed, brisant geheim. Natuurlijk heeft zij wel eens spijt gehad van haar kinderloze keuze, schrijft ze. Zo merkte ze op een gegeven moment dat het leven van ouders gekenmerkt wordt door zich automatisch aandienende seizoenen die parallel lopen aan de ontwikkeling van hun kinderen. Ze had niet voorzien dat vrouwen zoals zij er zelf voor moeten zorgen dat hun leven niet bestaat uit meer-van-hetzelfde.

Internationale tantedag

De Amerikaanse schrijfster Melanie Notkin heeft zich helemaal op het tanteschap gegooid. Toen haar eerste neefje werd geboren, maakte ze een foto van de lucht zodat ze altijd zou weten hoe op wat voor dag dat haar leven veranderde. Na een paar weken merkte ze echter dat het kind groeide als kool maar dat haar leven er na zijn komst helemaal niet zo anders uitzag. Zij ging gewoon door, behalve dat ze ook maar niet het eerste blokje kaas had gegeten van hoe je een betrokken tante zou kunnen zijn. Ze schreef een praktische gids ‘Savvy Auntie’ over wat een kinderloze vrouw zou moeten weten die een kleine te logeren krijgt, en riep voortvarend de vierde zondag van juli uit tot Auntie Day. Al heeft ze het gepresteerd om deze dag op de internationale lijst van feestdagen vermeld te krijgen, in ons land heeft nog vrijwel niemand ervan gehoord.

Pijnlijk moment voor bonusmoeders

In andere Amerikaanse boeken over het onderwerp van gewilde of ongewilde kinderloosheid kom ik verontwaardiging tegen van vrouwen die zich veel moeite getroosten voor het kroost van hun partner, maar die op Moederdag niet aan hun trekken komen. Met lede ogen zien ze aan hoe de kinderen een kaart voor hun moeder maken of een verrassing plannen, maar er geen moment bij stilstaan dat zij ook voor ze zorgt. Goed, ze zijn hun moeders niet, maar ze nemen wel allerlei moederlijke taken voor hun rekening. Telt dat dan niet even zwaar? Blijkbaar niet, want keer op keer, blog na blog blijven ze hun frustratie uiten over die pijnlijke dag dat ze in hun ogen niet naar behoren worden geëerd.

Ongewenst kinderloos

Nog pijnlijker is de dag voor velen die wel graag moeder hadden willen worden, maar aan wie dat niet gegeven werd. Ze vonden de partner niet of te laat. Ze waren ooit zwanger maar kregen miskramen in zo’n vroeg stadium dat ze hun geheim nog niet hadden gedeeld en nu ook maar voor zich hielden. Ze braken een zwangerschap af in de veronderstelling dat ze later wel aan kinderen zouden beginnen. Ze deden wat ze konden om in verwachting te raken maar het lukte niet. Ze zijn geen moeder op een zichtbare manier, maar in het onzichtbare voelen ze zich wel degelijk zo. Wat te denken van een bonusouderdag? De tantedag die dit jaar op zondag 28 juli valt, is een goed begin, maar dan zijn er weer kinderloze vrouwen die geen tante zijn. Ze waren enig kind of ze kwamen uit een gezin waarin niemand aan voortplanting deed.

Dag voor niet-moeders

lisette schuitenmaker, gelukkig zonder kinderen, boekAl met al pleit ik voor een dag voor vrouwen die geen moeder zijn. Het blijft onhandig dat we nog altijd geen naam hebben voor deze groeiende groep vrouwen, want zo kom je al snel op een onaantrekkelijke Niet-moederdag. Ik heb in boeken over oude culturen gezocht en een wedstrijd uitgeroepen op Facebook, maar dat heeft niets meer opgeleverd dan een aantal ouderwetse en ronduit nare benamingen. Ik zoek nog naar een lieve, vrije term als ‘loda’ of ‘tully’ of ‘freegle’ en houd me aanbevolen voor suggesties. Want als Melanie Notkin een tantedag kan lanceren, dan kunnen wij vanuit Nederland toch wel met een woord komen dat internationaal opgang maakt als beschrijving voor de 1 op de 5 en in België al 1 op 4 vrouwen zonder kinderen. Ik ben benieuwd naar jullie creativiteit!’ Kijk voor meer info op lisetteschuitemaker.nlHet boek Gelukkig zonder Kinderen van Lisette (€20) bestel je via Bol.com

Mis nooit meer iets van Holistik!

Schrijf je in voor onze newsletter & never miss a single story.
Ja, houd mij op de hoogte!
Vond je dit een leuk artikel? Deel het!

Gerelateerde artikelen

NIEUWSBRIEF
We sturen je wekelijks een overzicht van de populairste artikelen en incidenteel een aanbieding!
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverlaring.
INSCHRIJVEN
close-link
Gratis Video's
Vul hieronder jouw e-mailadres in en krijg gratis toegang tot alle yoga video's! Daarnaast sturen we je wekelijks onze populairste artikelen en incidenteel een aanbieding.
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverlaring.
INSCHRIJVEN
close-link
NIEUWSBRIEF
We sturen je wekelijks een overzicht van de populairste artikelen en incidenteel een aanbieding.
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverklaring.
INSCHRIJVEN
close-link