Misschien herken je het wel: een deel van jou wil ergens vol voor gaan, terwijl een ander deel je afremt. Je kunt verlangen naar rust, maar toch blijven doorgaan. Of je herkent een patroon in je relaties, maar het lukt je ondanks het inzicht niet om het te veranderen. Internal Family Systems-therapie (IFS) gaat ervan uit dat dit geen tegenstrijdigheid is, maar een natuurlijk gegeven. We bestaan uit verschillende innerlijke ‘delen’ die allemaal hun eigen rol hebben.
Internal Family Systems-therapie: helen door te werken met je innerlijke delen
Upcoming masterclass
Internal Family Systems (IFS): van innerlijke strijd naar zelf-leiderschap
Zondag 29 maart | 19.00 tot 20:30JA, IK BEN ERBIJ VOOR €19,95
De afgelopen jaren groeit de aandacht voor IFS (internal Family Systems-therapie) snel, zowel binnen de psychologie als in de bredere zelfontwikkelings-kringen. Die populariteit komt niet uit het niets. We leven in een samenleving waarin trauma, hechting en het zenuwstelsel meer aandacht krijgen dan ooit. IFS sluit daar naadloos op aan doordat het erkent dat bepaald gedrag vaak voortkomt uit beschermingsmechanismen die ooit noodzakelijk waren. In plaats van die patronen te willen wegwerken, nodigt IFS uit tot begrip en samenwerking.
Waar komt IFS-therapie vandaan?
IFS werd in de jaren tachtig ontwikkeld door de Amerikaanse psychotherapeut Richard Schwartz. Tijdens zijn werk met cliënten merkte hij dat mensen spontaan spraken over ‘delen’ in zichzelf. Hij besloot dat fenomeen niet enkel te zien als metafoor, maar als werkbaar uitgangspunt. Vanuit die observatie ontstond een model waarin de psyche wordt gezien als een systeem van verschillende innerlijke subpersoonlijkheden. De methode bouwt voort op systeemdenken, dat ook in de gezinstherapie wordt gebruikt. Net zoals een familie uit verschillende leden bestaat die elkaar beïnvloeden, zo bestaat onze innerlijke wereld uit verschillende delen die met elkaar in relatie staan. Daarnaast zijn er raakvlakken met hechtingstheorie, traumawerk en mindfulness. De benadering is niet gericht op pathologie, maar op het herstellen van balans in een innerlijk systeem dat uit evenwicht is geraakt.
Hoe werkt IFS-therapie precies?
In IFS wordt ervan uitgegaan dat ieder mens een kern heeft die ‘Self’ of Zelf- energie wordt genoemd. Dit is het deel van ons dat rustig, helder, nieuwsgierig en compassievol is, aanwezig in het hier en nu. Door onze levenservaringen ontwikkelen we delen (vaak hele jonge) die pijn voor ons dragen of ons beschermen op de manier waarop dat toen het meest helpend was. Sommige delen zijn pro-actief en proberen ons te beschermen door controle te houden of perfectionistisch te zijn. Andere delen dragen oude pijn, schaamte of angst. Weer andere delen zijn reactief wanneer die pijn wordt geraakt.
Tijdens een IFS-sessie leer je die delen herkennen en er minder mee samen te vallen door er vanuit Zelf-energie contact mee maken. In plaats van ze te onderdrukken of te bevechten, onderzoek je waar ze je voor willen beschermen, hoe oud ze zijn en waarom ze ooit nodig waren. Het uitgangspunt is dat elk deel een positieve intentie heeft, hoe onhandig het gedrag soms ook uitpakt. Door vanuit Zelf-energie met die delen in gesprek te gaan en ze te ontlasten van wat ze voor je dragen, ontstaat er ruimte voor verbinding en vrijheid om andere keuzes te maken in het hier en nu.
Waarom kan IFS-therapie effectief zijn?
Veel mensen ervaren IFS als bevrijdend omdat het innerlijke strijd vermindert. Wanneer je stopt met jezelf te veroordelen en nieuwsgierig wordt naar wat er onder bepaald gedrag ligt, ontstaat er ontspanning in je systeem. Dat heeft een positief effect op het zenuwstelsel en kan diep ingesleten patronen en overlevingsdynamieken toegankelijk maken.
Ook wetenschappelijk onderzoek laat zien dat IFS veelbelovende resultaten heeft. In een studie onder mensen met reumatoïde artritis leidde een IFS-interventie tot significante vermindering van depressieve klachten en verbetering van zelfcompassie, effecten die ook bij follow-up zichtbaar bleven. Daarnaast tonen kleinere klinische studies positieve effecten bij onder meer PTSS en angstklachten. Een overzicht van gepubliceerd onderzoek is te vinden via het IFS Institute. De kracht van het model lijkt te zitten in de combinatie van veiligheid, zelfcompassie en systemisch inzicht.
Is IFS voor iedereen?
IFS kan helpend zijn voor veel mensen, vooral wanneer er sprake is van terugkerende patronen, innerlijke conflicten of traumatische ervaringen. Tegelijk vraagt het werk met delen om een bepaalde mate van stabiliteit. Wanneer iemand zeer ontregeld is of in een acute crisis verkeert, is het belangrijk eerst veiligheid en basisregulatie te versterken. Hoewel er boeken en oefeningen beschikbaar zijn om zelf met IFS aan de slag te gaan, kan begeleiding waardevol zijn. Een getrainde therapeut helpt om het proces veilig te houden en voorkomt dat je overspoeld raakt door oude pijn die naar boven kan komen. Zeker bij complex trauma of diepe schaamte- en angstlagen is professionele ondersteuning aan te raden.
Anders kijken naar jezelf
IFS-therapie nodigt uit tot een fundamenteel andere houding ten opzichte van jezelf. Je hoeft jezelf niet langer te zien als een persoon die ‘gefixt’ moet worden, maar als een systeem dat bescherming heeft ontwikkeld om te overleven. Wanneer je leert luisteren naar je delen en contact maakt met je kern, verschuift de relatie met jezelf. Wat eerst voelde als sabotage of zwakte, blijkt vaak een poging tot bescherming. Misschien is dat de reden dat IFS zoveel mensen aanspreekt. In een tijd waarin we gewend zijn onszelf te optimaliseren, biedt het een milde benadering. Geen strijd tegen wie je bent, maar een uitnodiging om je innerlijke wereld te begrijpen en te integreren.
De basis van IFS (Internal Family Systems) als helpend kader om met innerlijke patronen te werken bespreekt psycholoog somatisch IFS practitioner Suze Retera zondag in de masterclass over bevriend raken met je zenuwstelsel.
Upcoming masterclass
Internal Family Systems (IFS): van innerlijke strijd naar zelf-leiderschap
Zondag 29 maart | 19.00 tot 20:30JA, IK BEN ERBIJ VOOR €19,95
Meer lezen?
Wil je je verder verdiepen in Internal Family Systems? Dan is No Bad Parts: Healing Trauma and Restoring Wholeness with the Internal Family Systems Model van Richard C. Schwartz een aanrader. De grondlegger van IFS legt in dit boek helder uit hoe onze innerlijke delen werken en hoe je vanuit compassie contact maakt met je kern (Self).
