Harmony: wat gebeurt er als muziek het medicijn wordt in deze ceremonie?
Muziek kan ontspannen, ontroeren en soms iets aanraken waar woorden niet bij kunnen. Met Harmony creëren Duncan Stutterheim en Carina Kornfeind in november tien muziekceremonies in de Amsterdamse Gashouder waarin die kracht van muziek centraal staat. Geen telefoons of traditioneel podium, maar musici in het midden, een landschap van matrassen en alle aandacht voor hedendaagse klassieke en ambient muziek. Holistik sprak Duncan en Carina over de kunst van het luisteren, muziek als medicijn en wat er kan ontstaan als een grote groep mensen zich samen volledig overgeeft aan muziek.
Harmony: als muziek het medicijn wordt tijdens een ceremonie
Duncan en Carina zijn levenspartners en de initiatiefnemers van Harmony. Ze kennen elkaar uit de evenementenwereld en werkten jarenlang samen bij ID&T. Daarna gingen ze ieder hun eigen weg. Zo ontstond er meer ruimte voor introspectie, therapie, stilte en verschillende vormen van ceremonie. Jaren later kruisten hun wegen opnieuw tijdens een concert van Nils Frahm, een van hun favoriete artiesten. Achteraf gezien werd daar misschien wel het eerste zaadje voor Harmony geplant: een project waarin hun liefde voor muziek en het samenbrengen van mensen samenkomt met alles wat ze de afgelopen jaren zelf hebben ontdekt.

Wat is Harmony precies en waarom is het zo vernieuwend?
Duncan: “Harmony is een serie van tien muziekceremonies rondom hedendaagse klassieke en ambient muziek. Instrumenteel is het een cross-over tussen klassieke, akoestische instrumenten en een elektronische liveshow. Vernieuwend hieraan is het concept van de ‘muziekceremonie’. Een muziekceremonie is een innerlijke reis van een groep mensen, die plaatsvindt in een ruimte die voor één doeleinde is ontworpen: de kunst van het luisteren. In november komen we tien keer samen in de Gashouder in Amsterdam. De musici zitten in het midden en daaromheen ligt of zit het publiek op een groot, doorgaand landschap van matrassen. Je kunt zelf kiezen waar en hoe je wilt zitten of liggen. Je telefoon blijft in de locker. Om ons heen begeleiden natuurbeelden de muziek. Het donker en de stilte spelen ook een belangrijke rol en geven ruimte aan de innerlijke ervaring.”
Hoe zijn jullie op het idee van Harmony gekomen?
Duncan: “We merkten op hoeveel mooie hedendaagse klassieke en ambient muziek er is en dat er geen podium was dat specifiek rondom deze muziek was ontworpen. Op een gegeven moment ontstond, gezien onze achtergrond, een voor ons heel natuurlijke vraag: hoe zouden we zo’n plek kunnen creëren?”
Wat voor rol speelt muziek in jullie leven?
Carina: “Muziek is voor ons allebei altijd belangrijk geweest, maar op verschillende manieren. Voor Duncan is muziek bijna zijn hele volwassen leven ook zijn werk geweest. Daarnaast speelt hij al sinds zijn achtste piano, waardoor klassieke muziek altijd een heel persoonlijke plek in zijn leven heeft gehad. Zelf groeide ik op in Wenen, in een klassieke omgeving, en bezocht ik van jongs af aan veel opera’s en concerten. Later werd muziek ook onderdeel van mijn werk en werkte ik jarenlang bij ID&T. We geloven allebei sterk in de kracht van muziek. Ze komt rechtstreeks binnen en raakt lagen in onszelf waar woorden niet kunnen komen.”
Duncan, wat maakte dat je het nachtleven vaarwel hebt gezegd?
Duncan: “Dit was een geleidelijk proces. Ik heb ontzettend veel aan die periode te danken. Muziek, mensen samenbrengen op de dansvloer en het creëren van niet alledaagse ervaringen hebben mijn leven gevormd. Op een gegeven moment merkte ik dat mijn behoefte veranderde. Dat is al eerder gebeurd: van hardcore naar trance, naar house. Muzikaal is nu weer een nieuw tijdperk voor mij aangebroken: ik ben met ‘party-pensioen’. Waar vroeger de intensiteit en ontlading van belang waren, gaat het nu om een innerlijke ervaring, een gevoel.”
Waarom raakt Harmony luisteraars in het hart?
Carina: “Het experiment van Harmony is om te onderzoeken wat er gebeurt op het moment dat de muziek tegelijk bij een grote groep mensen binnenkomt. Hierop richten we de Gashouder dan ook helemaal in, door omstandigheden te creëren waarin ruimte ontstaat voor een bijzondere ervaring. Er is livemuziek, gespeeld door musici van wie de muziek ons zelf raakt. Er is stilte. Er zijn beelden uit de natuur. En er is de Gashouder, met haar grote circulaire architectuur. Je zit of ligt comfortabel op een matras, zonder telefoon. Kijk maar wat er gebeurt… De potentie is er voor een hele bijzondere ervaring.”
Hoe hebben jullie de artiesten gekozen voor de aankomende ceremonies?
Duncan: “De laatste twee jaar hebben we samen vele uren naar muziek geluisterd en zo steeds weer nieuwe artiesten ontdekt. Toen we besloten om Harmony in het leven te roepen, zijn we artiesten gaan uitnodigen van wie de muziek ons het meeste raakte. Dat waren vaak musici, zoals Lisa Morgenstern, Jon Hopkins, Ben Lukas Boysen en Niklas Paschburg, die piano en andere akoestische en elektronische elementen combineren. Of Jeroen van Veen met Canto Ostinato, een stuk van meer dan twee uur dat door Simeon ten Holt als innerlijke reis is gecomponeerd.”
Wat is het ceremoniële aspect van deze bijeenkomsten?
Carina: “Binnen een ceremonie maak je bewust tijd en ruimte voor iets. Bij bepaalde soorten ceremonies spelen bewustwordingstechnieken, geloof of plantmedicijnen een leidende rol. Bij Harmony is de muziek het medicijn.”
Is er nog een mooie quote die jullie mensen mee willen geven?
Duncan: “Dat is er eentje van Leonard Bernstein: ‘Music can name the unnameable and communicate the unknowable.’”
Harmony in de Gashouder
Bekijk het volledige programma en tickets via harmony.now, kom alvast in de stemming met de Harmony-playlists op Spotify en blijf op de hoogte via @harmony.amsterdam.
