Chronisch Vermoeidheidssydroom (CVS): maakt deze mysterieuze maar slopende aandoening een opmars?

Body
chronisch vermoeidheidssyndroom
nathalie meertens

Nathalie Meertens
24.08.2020

Je bent ongetwijfeld wel eens een periode extreem moe geweest, om wat voor reden dan ook. Ernstige vermoeidheid gaat in de meeste gevallen binnen enkele weken vanzelf over. Er is echter ook een groep mensen bij wie de klachten langer dan 6 maanden aanhouden. In dat geval kan er sprake zijn van het Chronisch Vermoeidheidssyndroom (CVS). Voor deze aandoening is nog geen duidelijke, effectieve behandelmethode gevonden. Met alle gevolgen van dien. Bovendien blijken steeds meer ex-coronapatiënten in de nasleep van het virus geconfronteerd te worden met extreme vermoeidheidsklachten. Dat maakt het onderwerp CVS actueler dan ooit.

Chronisch Vermoeidheidssydroom (CVS): maakt deze mysterieuze maar slopende aandoening een opmars?

CVS is eigenlijk niet veel meer dan een verzamelnaam voor ernstige vermoeidheidsklachten. Tot op heden kunnen deze  klachten niet teruggeleid worden naar een duidelijke fysieke oorzaak. Knap frustrerend, vooral aangezien de klachten dusdanig hevig kunnen zijn dat ze je het leven zuur maken. En daar komt nog bij dat patiënten vaak lange tijd niet serieus genomen worden door medici.

Kenmerken en symptomen

De volgende kenmerken en symptomen worden geassocieerd met CVS:

  • Vermoeidheid die minstens 6 maanden aanhoudt of steeds terugkeert, waarvoor geen lichamelijke verklaring is gevonden, en die het functioneren (ernstig) beperkt
  • Vermoeidheid die niet het gevolg is van voortdurende inspanning en nauwelijks verbetert met rust
  • Geheugen- en concentratieproblemen
  • Keelpijn
  • Gevoelige hals- of okselklieren
  • Spierpijn, gewrichtspijn, hoofdpijn
  • Duizeligheid, misselijkheid, koorts
  • Extra gevoeligheid voor bijvoorbeeld licht, geuren, geluid, voedingsmiddelen
  • Na fysieke of mentale inspanning gevoel van uitputting gedurende 24 uur of langer
  • Niet uitgerust zijn na het slapen

Hoewel de één ernstigere klachten ervaart dan de ander, zul je in ieder geval merken dat je minder kunt doen dan voorheen. Op je werk, thuis, met vrienden: je ‘batterij’ gaat veel minder lang mee. Voor sommigen betekent dat dat ze alleen maar op bed kunnen liggen, de ander kan maximaal één of twee taken of activiteiten per dag inplannen om niet uitgeput te raken. Het ontbreken van een duidelijke oorzaak is natuurlijk al vervelend genoeg, maar helaas is er óók nog geen duidelijke, effectieve behandeling gevonden voor CVS. Toch proberen artsen vaak verschillende methoden uit.

Wil je niets meer missen van Holistik?

Vergeet dan niet om ons ook te volgen op Instagram!
Ga naar instagram

Behandeling van CVS

Eén van die methoden is Cognitieve Gedragstherapie (CGT). Dit is een vorm van psychotherapie die zich richt op de verbinding tussen bepaalde gedachten(patronen) en bijbehorend gedrag. CGT kan de patiënt voornamelijk helpen beter met de klachten om te gaan. Je kunt je namelijk wel voorstellen dat somberheid op de loer ligt als je constant moe en futloos bent. Een andere optie is Graded Exercise Therapy (GET). Door CVS gaat je conditie flink achteruit, waardoor je alleen maar nóg vermoeider wordt. Die vicieuze cirkel kun je (gedeeltelijk) ontwijken met behulp van GET, omdat je daarbij in kleine stapjes steeds wat actiever wordt. Verder kan ergotherapie je leren hoe je beter met je lichaam en energievoorraad om kunt gaan. Het kan je helpen je energie beter over je dag te verdelen en je grenzen aan te geven. Elke patiënt is natuurlijk anders en helaas komt het ook voor dat wat voor de één werkt, voor de ander averechts werkt.

Coronavirus en CVS

Langzamerhand komt er meer aandacht voor de langetermijngevolgen van het Coronavirus. Sommige ex-patiënten geven aan weken of zelfs maanden in de greep te worden gehouden door onverklaarbare klachten. Een veelvoorkomende daarvan is extreme vermoeidheid. Het is inmiddels duidelijk dat coronapatiënten schade aan hun organen kunnen oplopen en dit kan een deel van de vermoeidheidsklachten verklaren. Maar: er zijn ook een hoop mensen die extreem moe zijn, maar lichamelijk helemaal oké lijken. Amerikaanse onderzoekers vermoeden dat het ontregelde immuunsysteem van ex-coronapatiënten hun eigen lichaam aanvalt. Dit is een potentiële verklaring voor de extreme vermoeidheid die eerder ook al in de discussie over CVS werd voorgesteld.

Post-covidsyndroom

Artsen beginnen te spreken van een post-covidsyndroom, dat juist mensen lijkt te treffen die van het coronavirus zelf niet doodziek waren. Hun klachten lijken erg op de symptomen waar CVS-patiënten mee kampen (zie het lijstje hierboven). Toch worden ze vooralsnog niet onder dezelfde noemer geschaard. Deels omdat het onderzoek naar het Coronavirus en de nasleep natuurljk nog in volle gang is. Daarnaast moeten klachten zoals je las meer dan 6 maanden aanhouden om van CVS te kunnen spreken. Slecht nieuws: eerder onderzoek naar de gevolgen van het SARS-virus liet een nasleep, onder andere gekenmerkt door extreme vermoeidheid, van maanden en soms zelfs jaren zien.

De impact van stress en angst

Viroloog Menno de Jong benadrukt wel dat het belangrijk is om te onthouden dat het lichaam na een infectie altijd tijd nodig heeft om te herstellen. Bovendien: het Coronavirus heeft natuurlijk ook een impact op onze geest. Stress en angst kunnen op hun beurt als de beste vermoeidheid en lusteloosheid veroorzaken. En dit zijn lang niet alle factoren die wetenschappers proberen mee te rekenen terwijl ze (de nasleep van) het Coronavirus in kaart brengen…

Kijktip: Unrest

Meer weten over dit onderwerp? Op Netflix kun je Unrest kijken: een aangrijpende documentaire van een Harvard-studente die ernstige CVS heeft. Pas na een lange tijd vol angst en verwarring krijgt ze deze diagnose. Ze richt gedurende deze weg steeds de camera op zichzelf, ook op de pijnlijkste momenten, om haar worsteling vast te leggen. Vanuit haar ziekbed legt ze contact met lotgenoten over de hele wereld.

Foto collage Evelyn en Karlijn Twee foto's Evelyn en Karlijn

Mis nooit meer iets van Holistik!

Schrijf je in voor onze newsletter & never miss a single story.
Ja, houd mij op de hoogte!

Bronnen: Isala, Volkskrant, Thuisarts

Vond je dit een leuk artikel? Deel het!

Gerelateerde artikelen

NIEUWSBRIEF
We sturen je wekelijks een overzicht van de populairste artikelen en incidenteel een aanbieding!
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverklaring.
INSCHRIJVEN
close-link
Gratis Video's
Vul hieronder jouw e-mailadres in en krijg gratis toegang tot alle yoga video's! Daarnaast sturen we je wekelijks onze populairste artikelen en incidenteel een aanbieding.
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverlaring.
INSCHRIJVEN
close-link
NIEUWSBRIEF
We sturen je wekelijks een overzicht van de populairste artikelen en incidenteel een aanbieding.
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Lees hier onze privacyverklaring.
INSCHRIJVEN
close-link
Reserveer!
Wil je verzekerd zijn van een box? Vul hieronder je e-mailadres in en we zetten je op de speciale pre-order lijst! Dan ontvang je als eerste een mailtje als de nieuwe box online staat.
INSCHRIJVEN
close-link