Woon jij in de stad? Pas dan op voor déze 3 vormen van ‘city stress’

by Evelyn van Hasselt 20.06.2017

Anno 2017 woont ongeveer de helft van de wereldbevolking in een stedelijk gebied. Over een paar decennia zal dat zo’n 70 procent zijn. Dat terwijl in de stad wonen behoorlijk wat stress oplevert voor je lichaam en geest…

Stress en de stad: hoe ga je daar mee om?

Zelf woon ik al bijna 20 jaar in Amsterdam. En hoe heerlijk ik leven in deze stad ook vind, soms maak ik me best zorgen om de impact die het heeft op mijn gezondheid. Want een stads bestaan veroorzaakt nogal wat stress. Zonder dat je je er bewust van bent, zijn je hersenen namelijk 24/7 bezig met het registreren van omgevingsgeluiden. Onderin je hersenstam – in je reptielenbrein – wordt voortdurend geanalyseerd of een geluid veilig is of niet. Natuurlijke geluiden zoals het kwetteren van vogels en het ruisen van de zee worden van oudsher herkend als veilig. Dit in tegenstelling tot mechanische en industriële geluiden. Telkens als een auto toetert of een tram voorbij raast registreert je brein dat als gevaar. Dat terwijl we ons het prettigst voelen op plekken waar omgevingsgeluiden ons onbewust een veilig gevoel geven. Om die reden is het in de stad ook zo moeilijk om op een diep niveau te ontspannen.

Lichtvervuiling

Naast geluidsoverlast heb je in de stad te maken met iets dat milieudeskundigen ‘lichtvervuiling’ noemen. In grote steden is het door het omgevingslicht van lantarenpalen, reclames en grote gebouwen nooit meer helemaal donker. Dit heeft tot gevolg dat de productie van het slaaphormoon melatonine verstoord raakt. Dat terwijl melatonine een ontzettend belangrijk stofje is. Het is essentieel voor het functioneren van je biologische klok en maakt dat je lijf ‘op tijd ‘ loopt met het ritme van dag en nacht. Melatonine zorgt er bovendien voor dat je ontspannen in een diepe slaap valt. En beter worden als je ziek bent, spieren opbouwen en nog talloze andere herstelfuncties vinden in je slaap plaats, dankzij melatonine.

Luchtvervuiling

Alsof geluidsoverlast en lichtvervuiling nog niet genoeg zijn, word je in de stad geconfronteerd met luchtvervuiling. Uit een recent onderzoek van Milieudefensie blijkt dat het behoorlijk slecht gesteld is met de Nederlandse lucht, en dan vooral in steden. In 393 gemeenten is de kwaliteit van onze zuurstof gemeten. De uitkomst? Die is ronduit schokkend. Om de cijfers inzichtelijk te maken, werd het inademen van verontreinigde lucht vergeleken met meeroken. Met een gemiddelde van ‘slechts’ 2,8 sigaretten per dag beschikken bewoners van Vlieland over de schoonste lucht. Als het aantal op een met natuur overgoten eiland al zo hoog is, hoe zit het dan in een drukke stad? Amsterdam staat op de vierde plek als je kijkt naar gemeenten met de meest verontreinigde lucht. In de hoofdstad rook je namelijk 6,4 sigaretten per dag mee. Rotterdam staat op nummer 1, daar rook je elke dag maar liefst 6,8 sigaretten mee!

Green energy

Sinds ik me er van bewust ben dat leven in de stad behoorlijk belastend is voor mijn systeem, voeg ik elke week wat extra green energy aan mijn leven toe door te wandelen in het Amsterdamse Bos. Niet dagelijks, maar toch zeker zo’n twee keer per week. En dat voelt ontzettend goed. Dat ik zo opknap van wandelen in de natuur zit niet in mijn hoofd, maar is ook wetenschappelijk bewezen. Uit een groot Frans onderzoek onder boswandelaars is gebleken dat wandelen in de natuur stress verlaagt. Deelnemers aan dit onderzoek moesten iedere dag een dertig minuten durende boswandeling maken. Na iedere wandeling werd hun speeksel onderzocht op het stresshormoon cortisol. Al na drie wandelingen nam de hoeveelheid cortisol af en hadden de deelnemers het gevoel weer helemaal tot rust te zijn gekomen. Je regelmatig in een groene omgeving heeft nog een groot voordeel: je hebt aantoonbaar minder last van depressieve gevoelens. Uit een onderzoek van de Universiteit van Essex in Engeland blijkt dat sombere gevoelens na 6 lange boswandelingen zelfs met 70% afnamen. Het zelfvertrouwen van de wandelaars nam juist met 80% toe.

Hersenscan

En er zijn meer onderzoeken die de heilzame werking van een groene omgeving aantonen. Bij een ander groot onderzoek deelden wetenschappers een groot aantal proefpersonen op in twee groepen. De ene groep wandelde 90 minuten in de natuur. De andere groep wandelde 90 minuten langs een drukke vierbaansweg in een stedelijke omgeving. Voor en na de wandeling moesten de proefpersonen een vragenlijst invullen en een hersenscan ondergaan. Ook werd hun hartslag gemeten. Fysiek bleek het niet zoveel uit te maken of mensen langs een vierbaansweg of in een natuurgebied hadden gewandeld. Maar in het brein bleken er wél verschillen te zijn. Het ging dan met name om de activiteit in de subgenuale prefrontale cortex. Dit deel van het brein is actief wanneer je herhaaldelijk gericht bent op negatieve emoties. De activiteit in dit deel van het brein nam af wanneer mensen in de natuur wandelden. Met andere woorden: stress en sombere gevoelens verminderen als je de stad even achter je laat en tijd doorbrengt in de natuur.

Nooit meer iets missen van Holistik? Vergeet dan niet onze Facebook-pagina te liken, je in te schrijven voor onze Newsletter.

Gezonde boslucht

Ook Japanners geloven heilig in de heilzame werking van de natuur. Ze hebben zelfs een woord voor je in de natuur bevinden: Shinrin-Yoku of “bos baden”. Japanse onderzoekers kwamen tot de ontdekking dat de positieve, lichamelijke effecten van de natuur komen door het inademen van boslucht. Door de  natuurlijke biodiversiteit zit de lucht in een bos vol met goede bacteriën, essentiële plantaardige oliën en negatief geladen ionen. Het inademen ervan is goed voor je weerstand. De term ‘gezonde boslucht’ heeft dus werkelijk een betekenis. Iets dat overigens ook geldt voor zeelucht. Nog niet overtuigd van de kracht van groen? Uit een groot Frans onderzoek onder een groot aantal boswandelaars is gebleken dat wandelen in de natuur stress verlaagt. Deelnemers aan dit onderzoek moesten iedere dag een dertig minuten durende boswandeling maken. Na iedere wandeling werd hun speeksel onderzocht op het stresshormoon cortisol. Al na drie wandelingen nam de hoeveelheid cortisol af en hadden de deelnemers het gevoel weer helemaal tot rust te zijn gekomen. Dus hup, ga de stad uit als je kan! Je lijf zal je dankbaar zijn…

Nooit meer iets missen van Holistik? Vergeet dan niet onze Facebook-pagina te liken, je in te schrijven voor onze Newsletter.

Bronnen: Sciencealert, Scientias.nl

Vond je dit een leuk artikel? Deel het!

Gerelateerde artikelen

NIEUWSBRIEF
Vul hieronder jouw e-mailadres in en wij sturen je wekelijks een overzicht van de populairste artikelen!
INSCHRIJVEN